فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
اسید سیتریک خوراکی بیآب – جوهر لیمو (Citric Acid Anhydrous – E330)
اسید سیتریک خوراکی بیآب یا جوهر لیمو (E330) پرمصرف‌ترین اسید خوراکی جهان است که بدون آب تبلور، در پودرها و مخلوط‌های خشک پایدارتر است. اسیدی‌کننده و طعم‌دهنده‌ی ترش در نوشیدنی‌ها و شیرینی‌جات، تنظیم pH در کنسرو، مربا و رب و کلاته‌کننده‌ی فلزات در روغن‌هاست.
اسید سیتریک بیآب یا جوهر لیمو (Citric Acid Anhydrous، کد افزودنی E330) شکلی از اسید سیتریک است که آب تبلور ندارد. اسید سیتریک پرمصرف‌ترین اسید خوراکی جهان است؛ به‌طور طبیعی در مرکبات وجود دارد، اما نوع تجاری آن از تخمیر قندها تولید می‌شود. شکل بیآب به دلیل نداشتن آب تبلور، در پودرها، قرص‌های جوشان و مخلوط‌های خشک پایدارتر است. این صفحه به اسید سیتریک خوراکی و مصرف آن در صنایع غذایی، نوشیدنی و مکمل‌ها اختصاص دارد. اسید سیتریک در داروسازی، محصولات آرایشی و بهداشتی و صنایع دیگر هم کاربرد دارد که گرید مخصوص خود را دارد.
کاربردهای اسید سیتریک خوراکی
- نوشیدنی و شیرینی‌جات: اسیدی‌کننده و طعم‌دهنده‌ی ترش در نوشیدنی‌ها، پودرهای نوشیدنی، آبنبات، پاستیل و ژله.
- کنسرو و فرآورده‌های میوه: کاهش pH در کنسرو میوه و سبزی، مربا و رب، و جلوگیری از قهوه‌ای شدن.
- لبنیات و روغن: اسیدی کردن مستقیم در تولید برخی پنیرها، و کلاته کردن فلزات برای تقویت اثر آنتی‌اکسیدان‌ها در روغن‌ها.
روش استفاده و آماده‌سازی اسید سیتریک بیآب
- برای تهیه‌ی محلول، پودر را به آب اضافه کنید و هم بزنید؛ حل شدن اسید سیتریک گرماگیر است و محلول کمی خنک می‌شود.
- برای جرم‌گیری، محلول رقیق اسید سیتریک در آب گرم مؤثرتر است. از تماس آن با سطوح مرمر و سنگ‌های آهکی خودداری کنید، چون به آن‌ها آسیب می‌زند.
- در فرمول‌های پودری و قرص جوشان، اسید سیتریک بیآب را جدا از جوش شیرین و در محیط خشک نگه دارید تا واکنش زودهنگام رخ ندهد.
نکات مصرف اسید سیتریک بیآب
- بیآب یا مونوهیدرات؟ اسید سیتریک مونوهیدرات حدود 8.6٪ آب تبلور دارد؛ هر 1 گرم اسید سیتریک بیآب معادل حدود 1.094 گرم مونوهیدرات است. شکل بیآب در محصولات پودری، قرص‌های جوشان و مخلوط‌های خشک ترجیح داده می‌شود، چون آب آزاد نمی‌کند و کمتر کلوخه می‌شود.
- اسید سیتریک همراه با سیترات سدیم یک سیستم بافر می‌سازد که برای تنظیم دقیق pH به کار می‌رود.
- پودر آن رطوبت جذب می‌کند؛ بسته را دربسته و دور از رطوبت نگه دارید.
اسید سیتریک یا اسیدهای خوراکی دیگر؟
در میان اسیدهای این دسته، اسید سیتریک متعادل‌ترین و همه‌کاره‌ترین است. اسید لاکتیک ترشی ملایم‌تر و مایع دارد و برای لبنیات و ترشیجات مناسب‌تر است؛ اسید تارتاریک تندتر است و با طعم انگور هماهنگ است؛ و اسید فسفریک اسید معدنی قوی‌تری است که در نوشابه‌های کولا و فلزکاری به کار می‌رود.
سؤالات متداول درباره‌ی اسید سیتریک خوراکی
اسید سیتریک همان جوهر لیمو است؟
بله؛ جوهر لیمو نام رایج اسید سیتریک در بازار ایران است.
فرق اسید سیتریک با ویتامین C چیست؟
دو ماده‌ی متفاوت‌اند. ویتامین C اسید آسکوربیک است و نقش ویتامینی و آنتی‌اکسیدانی دارد؛ اسید سیتریک ارزش ویتامینی ندارد و بیشتر به‌عنوان اسیدی‌کننده و کلاته‌کننده به کار می‌رود.
آیا اسید سیتریک برای جرم‌گیری کتری و ماشین ظرفشویی مناسب است؟
بله؛ رسوبات کربنات کلسیم را حل می‌کند و یکی از جرم‌گیرهای رایج و کم‌خطر است. پس از جرم‌گیری، دستگاه را با آب تمیز آبکشی کنید.
فرق اسید سیتریک خوراکی با گریدهای دیگر اسید سیتریک چیست؟
اسید سیتریک خوراکی برای مصرف در مواد غذایی، نوشیدنی‌ها و مکمل‌ها عرضه می‌شود. گریدهای دیگر اسید سیتریک (مثل دارویی، آرایشی یا صنعتی) برای کاربردهای همان صنایع و با مشخصات و استانداردهای مخصوص خودشان تولید می‌شوند.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Citric Acid Anhydrous |
|---|---|
| نام‌های دیگر | جوهر لیمو؛ اسید سیتریک انیدرید؛ اسید سیتریک خشک؛ سیتریک اسید |
| شکل | بیآب (انیدرید) |
| فرمول شیمیایی | C₆H₈O₇ |
| شماره CAS | 77-92-9 |
| کد افزودنی غذایی | E330 (INS 330) |
| جرم مولکولی | 192.12 گرم بر مول |
| ظاهر | کریستال یا پودر کریستالی سفید و بی‌بو با طعم ترش |
| حلالیت | بسیار محلول در آب؛ به‌خوبی محلول در اتانول |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته در جای خشک و خنک؛ در رطوبت کلوخه می‌شود |
| صنایع مصرف‌کننده | غذا و نوشیدنی |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.