کلسیم سیترات خوراکی (Calcium Citrate)
کلسیم سیترات خوراکی (E333) با حدود ۲۱٪ کلسیم، منبع کلسیم با طعم خنثی و جذب کمتر وابسته به اسید معده است. مناسب غنیسازی آبمیوه، شیر گیاهی و غلات و تولید مکملهای کلسیم.
کلسیم سیترات خوراکی (Calcium Citrate، کد افزودنی E333) نمک کلسیم اسید سیتریک است که بهصورت چهارآبه (Ca₃(C₆H₅O₇)₂·4H₂O) با حدود ۲۱ درصد کلسیم عرضه میشود. این ترکیب پودری سفید، بیبو و تقریباً بیطعم است و از رایجترین منابع کلسیم در غنیسازی مواد غذایی و تولید مکملها به شمار میرود. مزیت اصلی کلسیم سیترات نسبت به کربنات کلسیم این است که جذب آن به اسید معده وابستگی کمتری دارد و به همین دلیل برای افراد با ترشح اسید معدهی کم و مصرف بدون غذا مناسبتر است. طعم خنثی آن نیز امکان افزودن مقادیر قابل توجه کلسیم را بدون تغییر محسوس طعم فراهم میکند.
کاربردهای کلسیم سیترات خوراکی
- غنیسازی مواد غذایی: آبمیوه، شیرهای گیاهی، غلات صبحانه و فرآوردههای غنیشده با کلسیم.
- مکملهای غذایی: قرص، کپسول و پودرهای مکمل کلسیم، بهتنهایی یا همراه با ویتامین D و منیزیم.
- تنظیم اسیدیته: بافر و تنظیمکنندهی pH در برخی نوشیدنیها و فرآوردهها.
- سفتکنندگی: حفظ بافت برخی فرآوردههای میوه و سبزی.
روش استفاده و آمادهسازی کلسیم سیترات خوراکی
- برای محاسبهی مقدار مصرف، در نظر داشته باشید که برای تأمین یک گرم کلسیم حدود ۴٫۷ گرم کلسیم سیترات چهارآبه لازم است.
- در فرآوردههای پودری، آن را با سایر اجزای خشک بهطور یکنواخت مخلوط کنید.
- در نوشیدنیها، کلسیم سیترات را بهصورت سوسپانسیون و همراه با یک پایدارکنندهی مناسب به کار ببرید تا تهنشین نشود.
- در فرآوردههای اسیدی، حلالیت آن بیشتر است و یکنواختی بهتری به دست میآید.
نکات مصرف کلسیم سیترات خوراکی
- کلسیم سیترات در آب کممحلول است؛ برای نوشیدنیهای شفاف، نمکهای محلولتر کلسیم مناسبترند.
- کلسیم جذب آهن را کاهش میدهد؛ در فرمولهایی که هر دو مادهی معدنی وجود دارند، این موضوع را در نظر بگیرید.
- اگزالات و فیتات موجود در برخی مواد گیاهی با کلسیم ترکیب نامحلول تشکیل میدهند.
- مقدار کلسیم افزوده باید با حد مجاز غنیسازی و برچسبگذاری تغذیهای مطابقت داشته باشد.
نکات ایمنی و نگهداری کلسیم سیترات خوراکی
- مادهای کمخطر و افزودنی مجاز غذایی است.
- گرد ریز آن چشم و مجاری تنفسی را تحریک میکند؛ هنگام کار با حجم زیاد از ماسک ضدگرد استفاده کنید.
- در ظرف دربسته و جای خشک نگهداری شود.
- برگهی ایمنی (SDS) را مطالعه کنید.
کلسیم سیترات یا کربنات کلسیم؟
کربنات کلسیم حدود ۴۰ درصد کلسیم دارد و منبع اقتصادیتری است، اما جذب آن به اسید معده وابسته است و طعم گچی بیشتری ایجاد میکند. کلسیم سیترات کلسیم کمتری در هر گرم دارد، ولی جذب آن مستقلتر از اسید معده است و طعم خنثیتری دارد. اسید سیتریک و سیترات سدیم سیتراتهای مرتبطی هستند که برای تنظیم اسیدیته به کار میروند.
سؤالات متداول دربارهی کلسیم سیترات خوراکی
کلسیم سیترات چند درصد کلسیم دارد؟
شکل چهارآبهی کلسیم سیترات حدود ۲۱ درصد کلسیم دارد؛ برای تأمین یک گرم کلسیم حدود ۴٫۷ گرم از آن لازم است.
مزیت کلسیم سیترات نسبت به کربنات کلسیم چیست؟
جذب کلسیم سیترات به اسید معده وابستگی کمتری دارد و طعم آن خنثیتر است؛ در مقابل، کربنات کلسیم کلسیم بیشتری در هر گرم دارد و ارزانتر است.
آیا کلسیم سیترات در آب حل میشود؟
حلالیت آن در آب کم است، اما در محیط اسیدی بیشتر حل میشود. در نوشیدنیها معمولاً بهصورت سوسپانسیون پایدارشده به کار میرود.
آیا کلسیم سیترات طعم محصول را تغییر میدهد؟
طعم آن تقریباً خنثی است و در مقادیر معمول غنیسازی تغییر محسوسی در طعم ایجاد نمیکند.
کلسیم سیترات در چه محصولاتی استفاده میشود؟
در غنیسازی آبمیوه، شیرهای گیاهی و غلات، تولید مکملهای کلسیم و بهعنوان تنظیمکنندهی اسیدیته.
فرق این گرید با گریدهای دیگر چیست؟
این صفحه مخصوص گرید خوراکی است که برای مصرف در مواد غذایی تولید و کنترل میشود. برای خوراک دام، مصارف دارویی یا آزمایشگاهی، گرید مخصوص همان مصرف را انتخاب کنید.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Calcium Citrate (Tetrahydrate) |
|---|---|
| نامهای دیگر | E333؛ سیترات کلسیم |
| فرمول شیمیایی | Ca₃(C₆H₅O₇)₂·4H₂O |
| شماره CAS | 5785-44-4 |
| جرم مولکولی | 570.5 گرم بر مول |
| ظاهر | پودر سفید بیبو |
| کلسیم | حدود 21 درصد |
| حلالیت در آب | کممحلول (حدود 0.085 گرم در 100 میلیلیتر) |
| شرایط نگهداری | کیسهی دربسته؛ جای خشک |
| صنایع مصرفکننده | دارویی, غذا و نوشیدنی |
محبوب ترین محصولات
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.