ویتامین B5 خوراکی (Calcium D-Pantothenate)
ویتامین B5 خوراکی (کلسیم D-پانتوتنات) پودر محلول در آب برای غنیسازی غذا و مکمل است. در مولتیویتامین، خوراک دام و پیشمخلوطهای ویتامینی کاربرد دارد.
ویتامین B5 یا پانتوتنیک اسید جزء ضروری کوآنزیم A است و در متابولیسم چربی، کربوهیدرات و پروتئین نقش دارد. شکل کلسیم D-پانتوتنات پایدارترین شکل تجاری آن است و در مکملهای ویتامینی، غنیسازی غذا، خوراک دام و محصولات مراقبت پوست و مو بهکار میرود. فرق آن با دکسپانتنول (پرو-ویتامین B5) این است که کلسیم پانتوتنات پودر محلول در آب و مخصوص تغذیه است، در حالی که دکسپانتنول مایع و مناسب مصرف موضعی است.
کاربردهای ویتامین B5 خوراکی
- مکمل و غنیسازی: مولتیویتامین، نوشیدنیها و غلات صبحانهی غنیشده.
- خوراک دام و طیور: پیشمخلوط ویتامین برای رشد و تخمگذاری.
- آرایشی: محصولات مراقبت پوست و مو (در فرمولهای مناسب).
- دارو: قرص و کپسول ویتامین B کمپلکس (گرید دارویی).
- تغذیهی ورزشی: مکمل پودری و قرصهای انرژی.
روش استفاده و آمادهسازی ویتامین B5 خوراکی
- در نوشیدنی و مکمل مایع، در آب حل و pH را نزدیک خنثی (۵ تا ۷) نگه دارید.
- در پیشمخلوط و پودر، با پرکنندهی خشک (مثل مالتودکسترین) یکنواخت رقیق شود.
- مقدار مصرف براساس دوز روزانهی هدف (مثلاً ۵ تا ۱۰ میلیگرم در مکمل) و مقررات محاسبه شود.
نکات مصرف ویتامین B5 خوراکی
- در pH اسیدی (زیر ۴) و قلیایی (بالای ۹) و در گرما تجزیه میشود؛ pH را کنترل کنید.
- جذب رطوبت دارد؛ بستهبندی ضدرطوبت لازم است.
- در پیشمخلوطها اضافهدوز (Overage) کوچکی برای جبران افت پایداری در نظر گرفته میشود.
- برای مصرف موضعی (پوست) دکسپانتنول مناسبتر است.
- در پیشمخلوطها، رطوبت ویتامین B5 را پایین نگه دارید تا افت پایداری کم شود.
نکات ایمنی ویتامین B5 خوراکی
- در مقدار توصیهشده ایمن است؛ مقادیر خیلی بالا ممکن است ناراحتی گوارشی بدهد.
- پودر ریز را استنشاق نکنید؛ از ماسک و دستکش استفاده کنید.
- ظرف را دربسته و خشک نگه دارید.
ویتامین B5 یا ویتامین B6؟
B5 (پانتوتنیک اسید) در ساخت کوآنزیم A و متابولیسم انرژی نقش دارد؛ ویتامین B6 (پیریدوکسین) در متابولیسم اسیدهای آمینه و عصب. هر دو از گروه Bاند و اغلب در مولتیویتامینها و پیشمخلوطها با هم استفاده میشوند.
سؤالات متداول دربارهی ویتامین B5 خوراکی
ویتامین B5 چه کاربردی دارد؟
غنیسازی غذا، مکمل ویتامین، خوراک دام و محصولات مراقبتی.
کلسیم پانتوتنات با دکسپانتنول فرق دارد؟
بله؛ کلسیم پانتوتنات پودر خوراکی است و دکسپانتنول شکل مایع و موضعی.
پایدار است؟
در pH خنثی خوب است؛ در اسید، قلیا و گرما تجزیه میشود.
رطوبت میگیرد؟
بله، کمی؛ ضدرطوبت نگه دارید.
روزانه چقدر لازم است؟
نیاز روزانهی بزرگسال حدود ۵ میلیگرم است؛ براساس توصیهی تغذیهای.
کلسیم پانتوتنات در موی سر استفاده میشود؟
برای پوست و مو بیشتر شکل دکسپانتنول مصرف میشود، ولی B5 بهصورت خوراکی یا در برخی فرمولها کاربرد دارد.
با ویتامینهای دیگر سازگار است؟
بله؛ در مولتیویتامینها با سایر ویتامینهای گروه B ترکیب میشود.
فرق گریدها چیست؟
گرید خوراکی برای غذا است. این صفحه مخصوص گرید معرفیشده است؛ برای مصارف دارویی یا آزمایشگاهی با خلوص مشخص، گرید مربوط به همان مصرف را انتخاب کنید.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Vitamin B5 (Calcium D-Pantothenate) |
|---|---|
| نامهای دیگر | کلسیم پانتوتنات؛ پانتوتنیک اسید |
| فرمول شیمیایی | C₁₈H₃₂CaN₂O₁₀ |
| شماره CAS | 137-08-6 |
| جرم مولکولی | 476.53 گرم بر مول |
| ظاهر | پودر سفید بیبو؛ کمی رطوبتگیر |
| حلالیت در آب | بالا |
| pH محلول 5% | حدود 7 تا 9 |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته؛ جای خشک و خنک؛ دور از رطوبت |
| صنایع مصرفکننده | آرایشی و بهداشتی, خوراک دام, دارویی, غذا و نوشیدنی |
محبوب ترین محصولات
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.