آلژینات سدیم (Sodium Alginate)
آلژینات سدیم (E401) صمغ جلبکی غلظتدهنده است که با کلسیم ژل میدهد. در بستنی، سس، کرویسازی غذا، دارو، دندانپزشکی و نساجی کاربرد دارد.
آلژینات سدیم (E401) نمک سدیم آلژینیک اسید است که از جلبک قهوهای استخراج میشود. در آب محلولی غلیظ میسازد و در حضور یون کلسیم ژل برگشتناپذیر حرارتی تشکیل میدهد؛ این ویژگی آن را برای ساخت ژل، پوشش خوراکی، کرویسازی (Spherification) و ریزپوشانی ایدهآل میکند. در بستنی، سس، نوشیدنی، دارو و فرایندهای رنگآمیزی نساجی بهعنوان غلظتدهنده و پایدارکننده مصرف میشود.
کاربردهای آلژینات سدیم
- غذا: غلظتدهنده و پایدارکننده در بستنی، سس، ژله و دسر.
- کرویسازی: ساخت مرواریدهای مایع (Spherification) و خاویار گیاهی.
- فرآوردههای بازسازیشده: اتصال قطعات گوشت و میوه بهصورت یکنواخت.
- دارو: داروهای ضداسید، پانسمان زخم و محافظ معده (طبق مقررات).
- دندانپزشکی: مواد قالبگیری دندان.
- نساجی: غلظتدهندهی خمیر رنگآمیزی.
- آرایشی: غلظتدهندهی ماسک و ژل.
روش استفاده و آمادهسازی آلژینات سدیم
- پودر را بهآرامی به آب با همزن پرسرعت اضافه کنید یا ابتدا با شکر/روغن پیشمخلوط کنید؛ غلظت معمول ۰٫۵ تا ۲٪ است.
- برای ژلشدن، محلول آلژینات را به محلول کلسیم (مثلاً کلرید کلسیم یا لاکتات کلسیم) اضافه کنید.
- برای کنترل سرعت ژلشدن، از منبع کلسیم با حلالیت کم (مثل کلسیم لاکتات) و تنظیم pH استفاده کنید.
نکات مصرف آلژینات سدیم
- در آب سخت (کلسیم بالا) زودتر ژل میشود؛ از آب مقطر یا نرم استفاده کنید.
- در pH زیر ۳ رسوب آلژینیک اسید میدهد؛ pH را بالای ۴ نگه دارید.
- محلول گرانرو با گرما و مدت طولانی گرانروی خود را از دست میدهد؛ زیاد حرارت ندهید.
- برای ژل مقاومتر، از آلژینات با گرانروی و نسبت G (گولورونات) بالا استفاده کنید.
- برای مرواریدهای یکنواخت، قطرهچکان و ارتفاع ریزش را ثابت نگه دارید.
نکات ایمنی آلژینات سدیم
- بهطور کلی بیخطر است؛ پودر ریز برای چشم و مجاری تنفسی تحریککننده است.
- از ماسک و عینک هنگام کار با پودر استفاده کنید.
- ظرف را دربسته و خشک نگه دارید.
آلژینات سدیم یا صمغ زانتان؟
آلژینات سدیم با کلسیم ژل میدهد و برای کرویسازی و پوشش مناسب است؛ صمغ زانتان فقط گرانروی و پایداری میدهد و ژل نمیسازد. در دسرها گاهی هر دو با هم برای بافت بهتر استفاده میشوند.
سؤالات متداول دربارهی آلژینات سدیم
آلژینات سدیم چه کاربردی دارد؟
غلظتدهنده، ژلساز با کلسیم، کرویسازی و ریزپوشانی در غذا، دارو و صنعت.
E401 چیست؟
کد افزودنی غذایی آلژینات سدیم است.
چطور ژل میشود؟
با افزودن یونهای کلسیم که زنجیرهها را به هم وصل میکنند.
در اسید پایدار است؟
در pH زیر ۳ رسوب میکند.
کرویسازی چیست؟
قطرههای محلول آلژینات در حمام کلسیم میافتند و پوستهی ژلی میسازند.
آلژینات سدیم با حرارت ژل میشود؟
خیر؛ ژل آن حرارتی نیست و با کلسیم تشکیل میشود و پس از آن گرما را تحمل میکند.
پوشش خوراکی چطور ساخته میشود؟
قطعه را در محلول آلژینات و سپس در محلول کلسیم فرو میبرند تا لایهی ژلی بسازد.
فرق گریدها چیست؟
گرید غذایی برای خوراکی است. این صفحه مخصوص گرید معرفیشده است؛ برای مصارف دارویی یا آزمایشگاهی با خلوص مشخص، گرید مربوط به همان مصرف را انتخاب کنید.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Sodium Alginate |
|---|---|
| نامهای دیگر | سدیم آلژینات؛ صمغ جلبک قهوهای؛ E401 |
| منبع | جلبک قهوهای |
| شماره CAS | 9005-38-3 |
| ظاهر | پودر کرم تا زرد کمرنگ؛ بیبو |
| حلالیت | در آب سرد و گرم، محلول غلیظ و گرانرو میسازد؛ در الکل نامحلول |
| خاصیت ژل | با یونهای دوظرفیتی (کلسیم) ژل میدهد |
| pH محلول 1% | حدود 6 تا 8 |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته؛ جای خشک و خنک |
| صنایع مصرفکننده | آرایشی و بهداشتی, دارویی, غذا و نوشیدنی, نساجی |
محبوب ترین محصولات
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.