فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
اسید استیک خوراکی ترکیب اصلی سرکه است و در غلظت‌های بالا (مثلاً ۹۹٪) به نام «استیک اسید گلاسیال» شناخته می‌شود. در صنایع غذایی با کد E260 به‌عنوان تنظیم‌کننده‌ی اسیدیته، نگهدارنده و طعم‌دهنده برای ترشی‌ها، سس‌ها و کنسروها به‌کار می‌رود. غلظت‌های بالا خورنده هستند و فقط پس از رقیق‌سازی برای مصرف غذایی مناسب‌اند. کاربردهای صنعتی آن شامل حلال، ماده‌ی اولیه‌ی استات‌ها و تنظیم pH است.
کاربردهای اسید استیک خوراکی
- ترشی و کنسرو: نگهدارنده و طعم‌دهنده در ترشی‌ها، سس‌ها و محصولات کنسروی.
- سرکه‌ی سنتز: تهیه‌ی سرکه‌ی سفید با رقیق‌سازی (معمولاً ۴ تا ۱۰٪).
- تنظیم pH: کنترل اسیدیته در نوشیدنی، لبنیات و فرآورده‌ها.
- صنعت و آزمایشگاه: حلال و ماده‌ی اولیه‌ی ساخت استات‌ها، رنگ و ضدکلسیفیکاسیون.
- تمیزکاری: رسوب‌زدایی ملایم و شست‌وشوی تجهیزات.
- دارو و آرایشی: تنظیم‌کننده‌ی pH در محصولات خاص (گرید مناسب).
روش استفاده و آماده‌سازی اسید استیک خوراکی
- برای ساخت سرکه‌ی خوراکی، همیشه اسید را به آب اضافه کنید (نه برعکس) تا به غلظت ۴ تا ۱۰٪ برسید.
- برای ترشی و سس، میزان اسید را با pH هدف (معمولاً زیر ۴٫۶ برای ایمنی غذایی) و آزمون طعم تنظیم کنید.
- غلظت دقیق محصول را با تیتراسیون یا مشخصات کیفی بررسی کنید.
نکات مصرف اسید استیک خوراکی
- در دمای پایین (زیر حدود ۱۶ درجه) غلظت بالا یخ می‌زند؛ قبل از استفاده به‌آرامی گرم شود.
- بوی تند بخار را با تهویه‌ی مناسب کنترل کنید.
- با اکسیدکننده‌های قوی (نیتریک‌اسید، پراکسید) مخلوط نکنید.
- آلومینیوم و برخی فلزات را می‌خورد؛ از ظروف شیشه‌ای یا پلاستیک مقاوم استفاده کنید.
- برای ترشی‌های خانگی و صنعتی، pH را پس از افزودن اسید با pHمتر کالیبره کنترل کنید.
نکات ایمنی اسید استیک خوراکی
- غلظت‌های بالا خورنده و آتش‌گیرند؛ پوست و چشم را به‌شدت می‌سوزانند. از دستکش، عینک ایمنی و لباس مقاوم استفاده کنید.
- بخارات تحریک‌کننده‌ی تنفس هستند؛ در تهویه‌ی مناسب کار کنید.
- دور از شعله و جرقه نگه دارید.
- در صورت پاشش، با آب فراوان بشویید و به پزشک مراجعه کنید. برگه‌ی ایمنی (SDS) را بخوانید.
اسید استیک یا اسید فرمیک؟
اسید استیک ملایم‌تر و در غذا و ترشی رایج است؛ اسید فرمیک ۸۵٪ قوی‌تر، خورنده‌تر و بیشتر در صنعت و خوراک دام مصرف می‌شود. استات‌ها مانند استات سدیم محصولات نمکی آن هستند و برای تنظیم pH بافری به‌کار می‌روند.
سؤالات متداول درباره‌ی اسید استیک خوراکی
اسید استیک خوراکی چه کاربردی دارد؟
تنظیم اسیدیته، نگهدارنده و طعم‌دهنده در ترشی، سس، کنسرو و ساخت سرکه.
E260 چیست؟
کد افزودنی غذایی اسید استیک است.
با سرکه چه فرقی دارد؟
سرکه محلول رقیق ۴ تا ۱۰٪ اسید استیک است؛ این محصول غلیظ است و خورنده.
چطور رقیق کنم؟
همیشه اسید را به آب بریزید و با تجهیزات حفاظتی کار کنید.
چرا در سرما یخ می‌زند؟
نقطه ذوب غلظت بالا حدود ۱۶٫۶ درجه است.
آیا بخارات اسید استیک خطرناک است؟
بله؛ بخار تند آن تحریک‌کننده است و تهویه لازم دارد.
چه فرقی با سرکه‌ی آماده دارد؟
محصول غلیظ است و باید قبل از مصرف خوراکی رقیق شود؛ سرکه‌ی آماده رقیق شده است.
فرق گریدها چیست؟
گرید خوراکی برای غذا است. این صفحه مخصوص گرید معرفی‌شده است؛ برای مصارف دارویی یا آزمایشگاهی با خلوص مشخص، گرید مربوط به همان مصرف را انتخاب کنید.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Acetic Acid (Food Grade) |
|---|---|
| نام‌های دیگر | استیک اسید؛ اسید اتانوئیک؛ سرکه‌ی غلیظ؛ E260 |
| فرمول شیمیایی | CH₃COOH |
| شماره CAS | 64-19-7 |
| جرم مولکولی | 60.05 گرم بر مول |
| ظاهر | مایع بی‌رنگ با بوی تند سرکه |
| چگالی | حدود 1.05 گرم بر سانتی‌متر مکعب |
| نقطه ذوب | حدود 16.6 درجه‌ی سانتی‌گراد (یخ‌زدن در سرما) |
| نقطه جوش | حدود 118 درجه‌ی سانتی‌گراد |
| حلالیت | به هر نسبت در آب حل می‌شود |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته؛ جای خنک؛ دور از شعله و اکسیدکننده‌ها |
| صنایع مصرف‌کننده | آرایشی و بهداشتی, پلیمر و لاستیک, دارویی, غذا و نوشیدنی |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.