سدیم مونوفلوروفسفات (Sodium Monofluorophosphate)
سدیم مونوفلوروفسفات (SMFP) پودر سفید و منبع فلوئور در خمیردندانهای کلسیم کربناتی است. مینای دندان را مقاوم میکند و در دهانشویه و محصولات مراقبت دهان هم استفاده میشود.
سدیم مونوفلوروفسفات (SMFP) مهمترین منبع فلوئور در خمیردندانهای مبتنی بر کلسیم کربنات است. فلوئور آن در دهان بهتدریج آزاد میشود و مینای دندان را در برابر پوسیدگی مقاوم میکند. پایداری شیمیایی بالا و سازگاری با سایندههای کلسیمی و فسفاتها، آن را از فلورید سدیم متمایز میکند. علاوه بر خمیردندان، در دهانشویه، ژل فلوئور و برخی محصولات مراقبت دهان بهکار میرود.
کاربردهای سدیم مونوفلوروفسفات
- خمیردندان: منبع فلوئور، معمولاً حدود ۰٫۷۶٪ برای ۱۰۰۰ ppm فلوئور.
- دهانشویه: افزودنی ضدپوسیدگی در فرمولهای مجاز.
- ژل و فوم فلوئور: محصولات موضعی دندانپزشکی (در گرید مناسب).
- مکمل و محصولات دهان: پودرها و قرصهای ویژهی دهان.
- صنعت: افزودنی در برخی فرایندهای تصفیهی سطح و ساخت لعاب.
روش استفاده و آمادهسازی سدیم مونوفلوروفسفات
- در خمیردندان، SMFP معمولاً همراه فاز آبی و پیش از ورود سایندهها حل میشود؛ ۰٫۷۶٪ حدود ۱۰۰۰ ppm و ۱٫۱۴٪ حدود ۱۵۰۰ ppm فلوئور میدهد.
- مقدار نهایی را براساس حداکثر مجاز در مقررات محلی تنظیم کنید.
- در دهانشویه، در آب حل و pH نهایی را نزدیک خنثی نگه دارید.
نکات مصرف سدیم مونوفلوروفسفات
- با کلسیم کربنات و دیکلسیم فسفات سازگار است؛ در حالی که فلورید سدیم با اینها ناپایدار میشود.
- pH بسیار اسیدی باعث تجزیهی تدریجی میشود؛ pH را در محدودهی ۶ تا ۹ حفظ کنید.
- وجود کلسیم محلول زیاد ممکن است فلوئور آزاد را کم کند؛ آزمون پایداری انجام دهید.
- برای اندازهگیری فلوئور فعال از روشهای استاندارد (الکترود فلوئور) استفاده کنید.
- در خمیردندان، آزمون پایداری فلوئور (فلوئور قابلدسترس) در طول ماندگاری محصول انجام شود.
نکات ایمنی سدیم مونوفلوروفسفات
- مصرف بیش از حد فلوئور میتواند باعث فلوروزیس و مسمومیت شود؛ در دسترس کودکان نگذارید.
- پودر برای چشم و پوست تحریککننده است؛ از دستکش، عینک و ماسک استفاده کنید.
- از بلع پودر خالص جدا پرهیز کنید؛ در صورت بلع به مراکز درمانی مراجعه کنید.
- برگهی ایمنی (SDS) را مطالعه کنید.
سدیم مونوفلوروفسفات یا فلورید سدیم؟
SMFP با سایندههای کلسیمی سازگار است و در خمیردندانهای اقتصادی با کلسیم کربنات استفاده میشود. فلورید سدیم محلولتر و سریعاثرتر است اما با کلسیم واکنش میدهد و بیشتر در فرمولهای سیلیکایی استفاده میشود. برای فرمول خمیردندان با پایهی کلسیم کربنات، SMFP انتخاب رایجتر است.
سؤالات متداول دربارهی سدیم مونوفلوروفسفات
سدیم مونوفلوروفسفات چه کاربردی دارد؟
منبع فلوئور در خمیردندان و دهانشویه برای مقاومسازی مینای دندان.
چند درصد در خمیردندان استفاده میشود؟
حدود ۰٫۷۶٪ برای ۱۰۰۰ ppm فلوئور؛ مقدار نهایی طبق مقررات.
چرا با کلسیم کربنات سازگار است؟
فلوئور آن بهصورت مونوفلوروفسفات پیوند خورده و با کلسیم رسوب نمیکند.
مصرف زیاد آن خطرناک است؟
بله؛ مصرف بیش از حد فلوئور مضر است و باید از بلع جلوگیری شود.
فرق آن با فلورید سدیم چیست؟
SMFP پایدارتر و سازگار با کلسیم است؛ فلورید سدیم سریعتر ولی ناسازگار با کلسیم.
SMFP در سیلیکا هم کار میکند؟
بله؛ ولی با سایندههای کلسیمی سازگاری ویژهی آن مزیت اصلیاش است.
چقدر فلوئور آزاد میکند؟
فلوئور بهصورت مونوفلوروفسفات پیوندی است و با آنزیمهای بزاق در دهان به فلوئور آزاد میشود.
فرق گریدها چیست؟
گرید مناسب مصرف دهانی برای خمیردندان لازم است. این صفحه مخصوص گرید معرفیشده است؛ برای مصارف دارویی یا آزمایشگاهی با خلوص مشخص، گرید مربوط به همان مصرف را انتخاب کنید.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Sodium Monofluorophosphate |
|---|---|
| نامهای دیگر | SMFP؛ MFP؛ سدیم فلوروفسفات |
| فرمول شیمیایی | Na₂PO₃F |
| شماره CAS | 10163-15-2 |
| جرم مولکولی | 143.95 گرم بر مول |
| ظاهر | پودر سفید بیبو |
| درصد فلوئور | حدود 13 درصد وزنی |
| حلالیت در آب | خوب؛ حدود 25 گرم در 100 میلیلیتر |
| pH محلول | حدود 6.5 تا 8.5 |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته؛ جای خشک |
| صنایع مصرفکننده | آرایشی و بهداشتی, دارویی |
محبوب ترین محصولات
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.