🔴 سدیم هیدروسولفیت صنعتی (Sodium Hydrosulfite)

🔴 هشدار حمل و نگهداری: سدیم هیدروسولفیت در تماس با رطوبت و هوا گرم می‌شود و ممکن است خودبه‌خود مشتعل شود و گاز سمّی دی‌اکسید گوگرد آزاد کند. در ظرف کاملاً دربسته، خشک و خنک و جدا از آب، اسیدها و اکسیدکننده‌ها نگهداری شود و حمل آن مطابق ضوابط حمل مواد خطرناک انجام شود.

سدیم هیدروسولفیت صنعتی (Sodium Hydrosulfite یا سدیم دی‌تیونیت، Na₂S₂O₄) پودری سفید و یکی از قوی‌ترین عوامل احیاکننده‌ی صنعتی است. نقش اصلی آن در صنعت نساجی، احیای رنگ‌های خمی مانند ایندیگو به شکل محلول است تا رنگ بتواند جذب الیاف شود. این ماده در سفیدگری خمیر کاغذ، رنگ‌زدایی و سفیدگری کائولن و پاک‌کردن رنگ اضافی از الیاف پلی‌استر نیز مصرف می‌شود. سدیم هیدروسولفیت ناپایدار است و هم پودر و هم محلول آن به نگهداری و مصرف دقیق نیاز دارد.

کاربردهای سدیم هیدروسولفیت صنعتی

• نساجی: احیای رنگ‌های خمی و ایندیگو در رنگرزی جین، شست‌وشوی احیایی پلی‌استر و رنگ‌بری پارچه.
• کاغذ: سفیدگری خمیرهای مکانیکی و خمیر کاغذ بازیافتی.
• معدن: حذف ترکیبات آهن و افزایش سفیدی کائولن.
• چرم و سایر صنایع: سفیدگری و رنگ‌بری برخی فرآورده‌ها و کاربرد به‌عنوان احیاکننده در سنتز شیمیایی.

روش استفاده و آماده‌سازی سدیم هیدروسولفیت صنعتی

• محلول را درست پیش از مصرف و با آب سرد تهیه کنید؛ محلول آن به‌سرعت تجزیه می‌شود.
• در رنگرزی خمی، سدیم هیدروسولفیت معمولاً همراه با سود سوزآور مصرف می‌شود تا محیط قلیایی لازم برای احیا فراهم شود.
• پودر را به آب اضافه کنید؛ هرگز آب را روی توده‌ی پودر نریزید.
• مقدار مصرف را مطابق دستورالعمل فرایند و با پایش پتانسیل احیا یا رنگ حمام تنظیم کنید.

نکات مصرف سدیم هیدروسولفیت صنعتی

• محلول در دمای بالا و محیط اسیدی بسیار سریع تجزیه می‌شود و اثر خود را از دست می‌دهد.
• ظرف باز پودر رطوبت و اکسیژن جذب می‌کند و عیار آن کاهش می‌یابد؛ پس از هر برداشت درِ ظرف را محکم ببندید.
• بوی دی‌اکسید گوگرد از ظرف نشانه‌ی شروع تجزیه است.
• با مواد اکسیدکننده مانند آب اکسیژنه در یک حمام مصرف نشود.

نکات ایمنی و نگهداری سدیم هیدروسولفیت صنعتی

• خطر خودگرم شدن و اشتعال در تماس با رطوبت دارد؛ پودر ریخته‌شده را خشک جمع‌آوری کنید و با مقدار کم آب خیس نکنید.
• در صورت آتش‌سوزی، دی‌اکسید گوگرد سمّی آزاد می‌کند.
• گرد آن چشم و مجاری تنفسی را تحریک می‌کند؛ از عینک، دستکش و ماسک مناسب استفاده کنید.
• در انبار خنک و خشک، دور از اسیدها و منابع گرما نگهداری شود.
• برگه‌ی ایمنی (SDS) را پیش از کار مطالعه کنید.

سدیم هیدروسولفیت، متابی‌سولفیت سدیم یا آب اکسیژنه؟

سدیم هیدروسولفیت احیاکننده‌ای بسیار قوی‌تر از متابی‌سولفیت سدیم است و برای احیای رنگ‌های خمی ضروری است؛ متابی‌سولفیت بیشتر برای حذف کلر و نگهداری مصرف می‌شود. آب اکسیژنه سفیدگری را با اکسیداسیون انجام می‌دهد و در بسیاری از فرایندها مکمل سفیدگری احیایی با هیدروسولفیت است.

سؤالات متداول درباره‌ی سدیم هیدروسولفیت صنعتی

سدیم هیدروسولفیت در رنگرزی جین چه نقشی دارد؟

رنگ ایندیگو در آب نامحلول است؛ سدیم هیدروسولفیت آن را در محیط قلیایی به شکل محلول احیا می‌کند تا جذب الیاف شود، سپس رنگ با اکسیژن هوا دوباره به شکل نامحلول بازمی‌گردد.

چرا محلول سدیم هیدروسولفیت باید تازه تهیه شود؟

محلول آن به‌ویژه در دمای بالا و محیط اسیدی به‌سرعت تجزیه می‌شود و قدرت احیاکنندگی خود را از دست می‌دهد.

تفاوت سدیم هیدروسولفیت و سدیم دی‌تیونیت چیست؟

این دو نام برای یک ماده با فرمول Na₂S₂O₄ به کار می‌روند.

خطر اصلی سدیم هیدروسولفیت چیست؟

در تماس با رطوبت گرم می‌شود و ممکن است مشتعل شود و دی‌اکسید گوگرد آزاد کند؛ نگهداری خشک و خنک ضروری است.

آیا می‌توان آن را با آب اکسیژنه مصرف کرد؟

خیر؛ یکی احیاکننده و دیگری اکسیدکننده است و در یک حمام اثر یکدیگر را خنثی می‌کنند.

فرق این گرید با گریدهای دیگر چیست؟

این صفحه مخصوص گرید صنعتی است که برای فرایندهای تولیدی و مصارف صنعتی عرضه می‌شود و برای مصارف خوراکی، دارویی یا آرایشی مناسب نیست. برای این مصارف، گرید مخصوص همان کاربرد را انتخاب کنید.

مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.