سدیم کلراید – نمک تصفیهشده (Sodium Chloride)
سدیم کلراید یا نمک تصفیهشده، پرمصرفترین مادهی معدنی در غذا و صنعت است. طعمدهنده و نگهدارندهی غذا، مادهی احیای رزین سختیگیر، الکترولیت رنگرزی پارچه، نمکسود پوست در صنعت چرم و جزء محلولها و محیطهای کشت است.
سدیم کلراید (Sodium Chloride) یا نمک طعام شاید آشناترین مادهی شیمیایی دنیا باشد. نمک تصفیهشده از استخراج و خالصسازی نمک سنگ یا تبخیر آب شور به دست میآید. سدیم کلراید علاوه بر نقش طعمدهنده و نگهدارنده در غذا، یکی از پایهایترین مواد اولیهی صنعت است: از احیای رزینهای سختیگیر و رنگرزی پارچه تا نمکسود کردن پوست در صنعت چرم و ساخت محلولهای دارویی و محیطهای کشت.
کاربردهای سدیم کلراید
- صنایع غذایی: طعمدهنده، نگهدارنده و بهبوددهندهی بافت در نان، پنیر، فرآوردههای گوشتی، ترشیجات و تنقلات.
- تصفیه آب: تهیهی آبنمک برای احیای رزین کاتیونی سختیگیر.
- نساجی: الکترولیت برای افزایش جذب رنگ روی الیاف در رنگرزی با رنگهای راکتیو و مستقیم.
- چرم: نمکسود کردن و نگهداری پوست خام پیش از دباغی.
- داروسازی و آزمایشگاه: ساخت محلولهای نمکی و جزء محیطهای کشت میکروبی؛ کاربردهای تزریقی فقط با گرید دارویی مخصوص.
روش استفاده و آمادهسازی سدیم کلراید
- برای تهیهی آبنمک احیای سختیگیر، نمک را در مخزن نمک دستگاه بریزید تا محلول اشباع تشکیل شود؛ دستگاه آن را به غلظت مناسب رقیق میکند.
- در رنگرزی، نمک را طبق دستور رنگ و معمولاً در چند مرحله به حمام رنگ اضافه کنید تا رنگ یکنواخت جذب شود.
نکات مصرف سدیم کلراید
- نمک در هوای مرطوب کلوخه میشود؛ بسته را دربسته و در جای خشک نگه دارید.
- برای احیای رزین سختیگیر، نمک تمیز و کمناخالصی ضروری است؛ مواد نامحلول بستر رزین و نازلها را میگیرند.
- نمک در غلظت بالا برای فلزات خورنده است؛ تجهیزاتی که با آبنمک کار میکنند باید مقاوم به خوردگی باشند.
نمک یددار یا بدون ید؟
نمک خوراکی خانگی معمولاً یددار است تا کمبود ید در جامعه پیشگیری شود. برای بسیاری از کاربردهای صنعتی، مثل احیای سختیگیر، رنگرزی و فرایندهای شیمیایی، نمک تصفیهشدهی بدون ید هم کاملاً مناسب است. برای محصولات غذایی، نوع نمک را طبق مقررات ملی انتخاب کنید.
سؤالات متداول دربارهی سدیم کلراید
سدیم کلراید همان نمک طعام است؟
بله؛ نمک طعام تقریباً سدیم کلراید خالص است.
چرا در سختیگیر از نمک استفاده میشود؟
محلول غلیظ نمک، کلسیم و منیزیم جذبشده روی رزین را جدا میکند و رزین را دوباره به فرم سدیم برمیگرداند تا آمادهی سختیگیری شود.
نمک در رنگرزی پارچه چه نقشی دارد؟
نمک بهعنوان الکترولیت، دافعهی بین رنگ و الیاف را کم میکند و باعث میشود رنگ بیشتری روی الیاف پنبهای جذب شود.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Sodium Chloride |
|---|---|
| نامهای دیگر | نمک طعام؛ کلرید سدیم؛ نمک تصفیهشده؛ NaCl |
| فرمول شیمیایی | NaCl |
| شماره CAS | 7647-14-5 |
| جرم مولکولی | 58.44 گرم بر مول |
| نقطه ذوب | حدود 801 درجه سانتیگراد |
| ظاهر | کریستال یا پودر کریستالی سفید و بیبو با طعم شور |
| حلالیت | محلول در آب (حدود 36 گرم در 100 میلیلیتر در 20 درجه)؛ بسیار کممحلول در اتانول |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته در جای خشک؛ در رطوبت کلوخه میشود |
| صنایع مصرفکننده | تصفیه آب, چرم, دارویی, غذا و نوشیدنی, نساجی |
محبوب ترین محصولات
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.