اسید اولئیک صنعتی (Oleic Acid)

اسید اولئیک صنعتی (Oleic Acid) اسید چرب تک‌غیراشباع هجده‌کربنی (C18:1) است که از روغن‌های گیاهی یا پیه به دست می‌آید. این ماده در دمای اتاق مایعی زرد تا قهوه‌ای روشن است و نقطه‌ی ذوب آن حدود ۱۳ درجه‌ی سانتی‌گراد است. اسید اولئیک با قلیاها مانند پتاس، سود یا تری‌اتانول‌آمین صابون‌های مایع و امولسیفایرهای مؤثری می‌سازد و به همین دلیل در صابون‌سازی، روغن‌های فلزکاری، نساجی و فلوتاسیون کاربرد گسترده دارد. وجود پیوند دوگانه در ساختار آن، اسید اولئیک را نسبت به اسیدهای چرب اشباع واکنش‌پذیرتر و مستعد اکسیداسیون می‌کند.

کاربردهای اسید اولئیک صنعتی

• شوینده و صابون: تولید صابون‌های پتاسیمی مایع و پاک‌کننده‌های صنعتی.
• سوخت و روانکار: امولسیفایر و روان‌کننده در روغن‌های حل‌شونده‌ی فلزکاری، گریس‌ها و تولید استرهای روانکار.
• نساجی: ساخت نرم‌کننده‌ها، امولسیفایرها و روغن‌های ریسندگی.
• پلیمر و لاستیک: کمک‌فرایند و روان‌کننده‌ی داخلی.
• معدن: عامل کلکتور در فلوتاسیون کانی‌های غیرسولفیدی مانند فسفات و فلوئوریت.

روش استفاده و آماده‌سازی اسید اولئیک صنعتی

• برای تولید امولسیفایر، اسید اولئیک را به‌تدریج با تری‌اتانول‌آمین یا پتاس خنثی کنید و pH را کنترل کنید.
• در فرمول روغن‌های فلزکاری، آن را ابتدا در روغن پایه حل و سپس عامل خنثی‌کننده را اضافه کنید.
• در هوای سرد، اسید اولئیک ممکن است کدر یا نیمه‌جامد شود؛ پیش از مصرف با گرمای ملایم آن را یکنواخت کنید.

نکات مصرف اسید اولئیک صنعتی

• پیوند دوگانه‌ی آن در تماس با هوا و نور اکسید می‌شود و باعث تیرگی رنگ و بوی نامطبوع می‌شود.
• عدد اسیدی و عدد یدی شاخص‌های اصلی کیفیت هستند؛ آن‌ها را در مشخصات هر محموله بررسی کنید.
• برای کاربردهای حساس به رنگ، گرید روشن‌تر انتخاب کنید.
• از ظروف مسی و برنجی استفاده نکنید؛ این فلزات اکسیداسیون را تسریع می‌کنند.

نکات ایمنی و نگهداری اسید اولئیک صنعتی

• ماده‌ای کم‌خطر است، اما تماس طولانی با پوست و چشم تحریک ایجاد می‌کند؛ از دستکش و عینک استفاده کنید.
• پارچه‌ها و جاذب‌های آغشته به اسید اولئیک ممکن است در اثر اکسیداسیون خودبه‌خود گرم و مشتعل شوند؛ آن‌ها را در ظرف فلزی دربسته دفع کنید.
• در ظرف دربسته، جای خنک و دور از نور نگهداری شود.
• برگه‌ی ایمنی (SDS) را پیش از کار مطالعه کنید.

اسید اولئیک یا اسید استئاریک؟

اسید اولئیک غیراشباع و در دمای اتاق مایع است و برای امولسیفایرهای مایع و روغن‌های فلزکاری مناسب است. اسید استئاریک اشباع و جامد است و در لاستیک، شمع و صابون‌های جامد کاربرد دارد. برای ساخت امولسیفایر از اسید اولئیک، معمولاً تری‌اتانول‌آمین به‌عنوان خنثی‌کننده استفاده می‌شود.

سؤالات متداول درباره‌ی اسید اولئیک صنعتی

اسید اولئیک در دمای اتاق چه حالتی دارد؟

مایع است و در دماهای کمتر از حدود ۱۳ درجه ممکن است کدر یا جامد شود.

اسید اولئیک در روغن فلزکاری چه نقشی دارد؟

پس از خنثی شدن با تری‌اتانول‌آمین یا قلیا، امولسیفایری می‌سازد که روغن را در آب پخش می‌کند و روان‌کنندگی و حفاظت در برابر خوردگی ایجاد می‌کند.

چرا رنگ اسید اولئیک تیره می‌شود؟

پیوند دوگانه‌ی آن در تماس با هوا و نور اکسید می‌شود و رنگ و بوی آن تغییر می‌کند.

تفاوت اسید اولئیک و اسید استئاریک چیست؟

اسید اولئیک یک پیوند دوگانه دارد و مایع است؛ اسید استئاریک اشباع و جامد است.

اسید اولئیک در فلوتاسیون چه کاربردی دارد؟

به‌عنوان کلکتور برای شناورسازی کانی‌های غیرسولفیدی مانند فسفات و فلوئوریت به کار می‌رود.

فرق این گرید با گریدهای دیگر چیست؟

این صفحه مخصوص گرید صنعتی است که برای فرایندهای تولیدی و مصارف صنعتی عرضه می‌شود و برای مصارف خوراکی، دارویی یا آرایشی مناسب نیست. برای این مصارف، گرید مخصوص همان کاربرد را انتخاب کنید.

مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.