فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
دیاکتیل فتالات صنعتی (DOP) که در منابع علمی با نام DEHP هم آمده، پرمصرف‌ترین نرم‌کننده (پلاستی‌سایزر) PVC در طول دهه‌های اخیر است. این مایع روغنی و بی‌رنگ با ایجاد انعطاف و نرمی در پلیمرهای سخت به آن‌ها خاصیت قالب‌گیری و کشسانی می‌دهد و در چرم مصنوعی، کابل، کفپوش و لوله‌ی انعطاف‌پذیر به کار می‌رود. این صفحه مخصوص گرید صنعتی است؛ برای کاربردهایی که با غذا، پوست یا بدن در تماس‌اند، نرم‌کننده‌ی بدون فتالات مثل DOTP را در نظر بگیرید.
کاربردهای دیاکتیل فتالات صنعتی
- PVC انعطاف‌پذیر: کابل و سیم، چرم مصنوعی، کفپوش، شیلنگ، ورق و پرده‌ی PVC.
- چسب و درزگیر: نرم‌کننده در چسب‌های PVC و پلاستیزول.
- رنگ و پوشش: بهبود انعطاف و چسبندگی در برخی پوشش‌ها و جوهرهای ویژه.
- لاستیک: نرم‌کننده‌ی همراه در ترکیب‌های لاستیکی خاص.
- پلاستیزول: تولید روکش‌های غوطه‌وری و چرم مصنوعی.
روش استفاده و آماده‌سازی دیاکتیل فتالات صنعتی
- برای PVC معمولاً ۳۰ تا ۶۰ phr (بخش در صد بخش رزین) بسته به سختی هدف افزوده می‌شود.
- نرم‌کننده را با رزین PVC و پایدارکننده‌ی حرارتی مخلوط کنید و در دمای فرایند (حدود ۱۶۰ تا ۱۸۰ درجه‌ی سانتی‌گراد) ژل کنید.
- برای پلاستیزول، ویسکوزیته‌ی خمیر را با نسبت DOP و رزین امولسیونی تنظیم کنید.
نکات مصرف دیاکتیل فتالات صنعتی
- هر چه نرم‌کننده بیشتر، محصول نرم‌تر ولی استحکام کششی کمتر.
- مهاجرت (Migration) و فراریت DOP در دمای بالا و تماس طولانی زیاد است؛ برای کاربردهای دما‌بالا DOTP یا TOTM مناسب‌تر است.
- در ظرف دربسته و دور از نور نگه دارید تا رنگ آن زرد نشود.
- با نرم‌کننده‌های مشابه (DINP، DBP) در یک فرمول سازگاری بررسی شود.
نکات ایمنی دیاکتیل فتالات صنعتی
- DEHP به‌عنوان سمّ باروری و ضدرشد (Repr. 1B) طبقه‌بندی شده است؛ از تماس طولانی پوستی و استنشاق بخار گرم بپرهیزید.
- برای اسباب‌بازی، لوازم کودک، تماس مستقیم با مواد غذایی و تجهیزات پزشکی در بسیاری از مقررات محدود یا ممنوع است.
- از دستکش نیتریل و عینک ایمنی استفاده کنید.
- ماده‌ی قابل اشتعال است؛ دور از شعله نگه دارید. برگه‌ی ایمنی (SDS) را بخوانید.
DOP یا DOTP؟
DOP ارزان و قدیمی‌ترین نرم‌کننده است و انعطاف و پایداری خوبی می‌دهد، اما فتالات است و محدودیت‌های مقرراتی دارد. DOTP نرم‌کننده‌ی ترفتالاتی با فراریت کمتر و مقاومت حرارتی بهتر است و گزینه‌ی رایج جایگزین است.
سؤالات متداول درباره‌ی دیاکتیل فتالات صنعتی
DOP چیست؟
نرم‌کننده‌ی فتالاتی PVC با نام علمی دی(۲-اتیل‌هگزیل) فتالات (DEHP).
DOP و DEHP یکی هستند؟
بله؛ در صنعت اغلب هر دو نام برای یک ماده به کار می‌رود.
آیا DOP مضر است؟
در مقررات اتحادیه‌ی اروپا سمّ باروری طبقه‌بندی شده و در بسیاری کاربردهای مصرفی محدود است.
جایگزین مناسب DOP چیست؟
DOTP، DINP، TOTM و نرم‌کننده‌های سیتراتی مثل تری‌اتیل سیترات بسته به کاربرد.
برای کابل مناسب است؟
بله؛ DOP در عایق و روکش کابل PVC سابقه‌ی طولانی دارد، اما برای دماهای بالا نوع پرمقاوم‌تر لازم است.
فرق این گرید با گریدهای دیگر چیست؟
این صفحه گرید صنعتی است؛ برای مصرف خوراکی، دارویی یا آزمایشگاهی گرید مربوط به همان مصرف را انتخاب کنید.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Dioctyl Phthalate (DOP / DEHP) |
|---|---|
| نام‌های دیگر | DOP؛ DEHP؛ بیس(2-اتیل‌هگزیل) فتالات |
| فرمول شیمیایی | C₂₄H₃₈O₄ |
| شماره CAS | 117-81-7 |
| جرم مولکولی | 390.56 گرم بر مول |
| ظاهر | مایع روغنی بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ |
| چگالی | حدود 0.985 گرم بر سانتی‌متر مکعب در 20 درجه‌ی سانتی‌گراد |
| نقطه ذوب | حدود 50- درجه‌ی سانتی‌گراد |
| نقطه جوش | حدود 385 درجه‌ی سانتی‌گراد |
| حلالیت در آب | تقریباً نامحلول؛ با حلال‌های آلی مخلوط می‌شود |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته؛ جای خنک؛ دور از اکسیدکننده‌ها |
| صنایع مصرف‌کننده | پلیمر و لاستیک, چسب, رنگ و پوشش |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.