فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
دی اتانول آمین صنعتی – DEA (Diethanolamine)
دی اتانول آمین صنعتی (DEA) مایع غلیظ و بی‌رنگ یا بلور سفید در سرما است که به هر نسبت در آب حل می‌شود. برای جذب CO₂ و H₂S در شیرین‌سازی گاز، ساخت دی‌اتانول‌آمید در شوینده و بازدارنده‌ی خوردگی فلزکاری به‌کار می‌رود.
دی اتانول آمین یا DEA آمین ثانویه با دو گروه الکلی است که در آب کاملاً حل می‌شود و بازی ملایم دارد. اصلی‌ترین کاربردهای آن جذب گازهای اسیدی (CO₂ و H₂S) در شیرین‌سازی گاز طبیعی و پالایشگاه، ساخت دی‌اتانول‌آمیدهای اسید چرب (کف‌ساز و غلیظ‌کننده در شوینده) و بازدارنده‌ی خوردگی در سیالات فلزکاری است. همچنین در ساخت سورفکتانت، امولسیفایر و ترکیبات کشاورزی مصرف می‌شود. این صفحه مخصوص گرید صنعتی است. آمین نوع سوم مشابه: تری اتانول آمین.
کاربردهای دی اتانول آمین صنعتی
- شیرین‌سازی گاز: محلول آبی DEA برای جذب CO₂ و H₂S از گاز طبیعی و گاز پالایشگاهی.
- شوینده و پاک‌کننده: ساخت دی‌اتانول‌آمید (کف‌ساز و غلیظ‌کننده) در شامپوی صنعتی، مایع ظرفشویی و پاک‌کننده‌ها.
- فلزکاری: بازدارنده‌ی خوردگی و بافر قلیایی در سیالات برشی محلول در آب.
- سورفکتانت و امولسیفایر: صابون‌های DEA و استرهای آمینی.
- رنگ و پوشش و رزین: خنثی‌کننده و تنظیم pH.
- سوخت و روانکار: افزودنی ضدخوردگی در بعضی روان‌کارها.
روش استفاده و آماده‌سازی دی اتانول آمین صنعتی
- برای جذب گاز، محلول آبی ۲۰ تا ۳۰ درصد DEA معمول است؛ غلظت و بار اسیدی را طبق طراحی واحد تنظیم کنید.
- در ساخت آمید چرب، DEA را با اسید چرب یا استر در دمای بالا واکنش می‌دهند.
- در دمای پایین ممکن است ببندد؛ با گرمای ملایم مایع کنید.
- در سامانه‌ی جذب گاز، محلول DEA را در برج جذب با گاز در مخالف جریان تماس دهید و در برج احیا با بخار گرم کنید تا گاز اسیدی آزاد و آمین بازیابی شود.
نکات مصرف دی اتانول آمین صنعتی
- DEA رطوبت و CO₂ هوا را جذب می‌کند؛ ظرف را بعد از برداشت ببندید.
- در سیستم‌های جذب گاز، محصولات تجزیه‌ی DEA کم‌کم تجمع می‌یابند و محلول باید پایش یا احیا شود.
- هرگز با نیتریت‌ها (مثل نیتریت سدیم) در یک فرمول مصرف نکنید؛ نیتروزآمین تولید می‌شود.
- آمین مصرف‌شده را در دمای احیا نگه ندارید؛ تجزیه‌ی گرمایی و خوردگی را زیاد می‌کند.
نکات ایمنی دی اتانول آمین صنعتی
- چشم و پوست را تحریک می‌کند و آسیب جدی به چشم می‌زند؛ تماس طولانی ممکن است به اندام‌ها آسیب بزند. دستکش، عینک و لباس محافظ بپوشید.
- در دمای بالا بخار تحریک‌کننده دارد؛ در فضای تهویه‌شده کار کنید.
- ساخت نیتروزآمین در حضور نیتریت ممکن است؛ این ترکیبات مضر و مشکوک به سرطان‌زایی‌اند.
- مقدار زیاد را به محیط زیست و فاضلاب نریزید.
دی اتانول آمین یا تری اتانول آمین؟
DEA آمین ثانویه و واکنش‌پذیرتر است و در جذب گازهای اسیدی و ساخت آمیدها و سورفکتانت پرکاربرد است. TEA آمین نوع سوم است، ملایم‌تر است و بیشتر در کمک‌آسیاب سیمان و تنظیم pH می‌آید. برای جذب ویژه از آمین‌های دیگر مثل MDEA هم استفاده می‌شود. آمین فرار و آلی: تری اتیل آمین.
سؤالات متداول درباره‌ی دی اتانول آمین صنعتی
دی اتانول آمین چه کاربردی دارد؟
جذب CO₂ و H₂S در شیرین‌سازی گاز، ساخت دی‌اتانول‌آمید در شوینده، بازدارنده‌ی خوردگی و سورفکتانت.
DEA با TEA چه فرقی دارد؟
DEA آمین ثانویه و واکنش‌پذیرتر است؛ TEA آمین نوع سوم و ملایم‌تر است.
چرا DEA با نیتریت ناسازگار است؟
آمین ثانویه با نیتریت نیتروزآمین می‌سازد که مضر است.
DEA چطور نگهداری شود؟
دربسته، خشک، دور از اسید، اکسیدکننده و نیتریت.
DEA برای شیرین‌سازی گاز چقدر مناسب است؟
DEA جذب گاز اسیدی خوبی دارد و نسبت به MEA کم‌تر خورنده است؛ برای انتخابی‌تر MDEA هم استفاده می‌شود.
آیا DEA برای مصارف آرایشی مناسب است؟
خیر؛ این گرید صنعتی است و برای آرایشی نیست.
فرق گرید صنعتی با گریدهای دیگر چیست؟
این صفحه مخصوص گرید صنعتی است. گرید مصرفی در محصولات آرایشی یا دارویی خلوص و استاندارد دیگری دارد.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Diethanolamine (DEA) |
|---|---|
| نام‌های دیگر | DEA؛ دی‌اتانول‌آمین؛ 2؛2′-ایمینودی‌اتانول |
| فرمول شیمیایی | HN(CH₂CH₂OH)₂ — C₄H₁₁NO₂ |
| شماره CAS | 111-42-2 |
| جرم مولکولی | 105.14 گرم بر مول |
| ظاهر | مایع غلیظ بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ یا بلور سفید (در سرما) |
| چگالی | حدود 1.09 گرم بر سانتی‌متر مکعب |
| نقطه ذوب | حدود 28 درجه‌ی سانتی‌گراد |
| نقطه جوش | حدود 269 درجه‌ی سانتی‌گراد |
| حلالیت | به هر نسبت در آب حل می‌شود |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته؛ جای خشک؛ دور از اسیدها؛ اکسیدکننده‌ها و نیتریت‌ها؛ جاذب رطوبت و CO₂ است |
| صنایع مصرف‌کننده | تصفیه هوا و گاز, سوخت و روانکار, شوینده و پاک‌کننده, نفت و گاز |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.