سولفات آمونیوم صنعتی (Ammonium Sulfate)

سولفات آمونیوم صنعتی (Ammonium Sulfate) با فرمول (NH₄)₂SO₄ نمکی سفید و محلول در آب است که حدود ۲۱ درصد نیتروژن و ۲۴ درصد گوگرد دارد. نیتروژن آن به شکل آمونیومی است و در خاک اثر اسیدی‌کننده دارد؛ به همین دلیل سولفات آمونیوم برای خاک‌های آهکی و قلیایی، که در بخش بزرگی از ایران رایج‌اند، کود مناسبی است و علاوه بر تأمین نیتروژن و گوگرد، به افزایش جذب عناصر کم‌مصرف کمک می‌کند. این ماده در تصفیه‌ی آب، نساجی، چرم‌سازی و صنایع شیمیایی نیز کاربرد دارد.

کاربردهای سولفات آمونیوم صنعتی

• کشاورزی: کود نیتروژنی و گوگردی برای غلات، کلزا، سیب‌زمینی، باغات و گیاهان گوگرددوست؛ مصرف خاکی و کودآبیاری.
• تصفیه‌ی آب: منبع آمونیوم در فرایند کلرآمین‌زنی آب شرب برای پایداری بیشتر گندزدا در شبکه.
• نساجی: تنظیم pH حمام رنگرزی با رنگ‌های اسیدی بر روی پشم و نایلون.
• چرم: آهک‌زدایی پوست پس از مرحله‌ی آهک‌زنی.
• سایر صنایع: کندسوزکننده‌ی چوب و کاغذ و رسوب‌دهی پروتئین‌ها در فرایندهای جداسازی.

روش استفاده و آماده‌سازی سولفات آمونیوم صنعتی

• در مصرف خاکی، کود را بر اساس آزمون خاک و نیاز گیاه به‌صورت نواری یا پخشی مصرف و با آبیاری به خاک وارد کنید.
• در کودآبیاری، کود را در آب حل و محلول را صاف کنید تا ذرات نامحلول قطره‌چکان‌ها را مسدود نکنند.
• در نساجی و چرم، غلظت مصرفی را مطابق دستورالعمل فرایند و با کنترل pH تنظیم کنید.

نکات مصرف سولفات آمونیوم صنعتی

• سولفات آمونیوم را با آهک، کودهای قلیایی یا خاکستر مخلوط نکنید؛ در محیط قلیایی آمونیاک آزاد و نیتروژن هدر می‌رود.
• مصرف طولانی‌مدت در خاک‌های اسیدی، اسیدیته‌ی خاک را بیشتر می‌کند؛ در این خاک‌ها pH را پایش کنید.
• برای خاک‌های آهکی، اثر اسیدی‌کننده‌ی آن مزیت محسوب می‌شود.
• در هوای مرطوب کلوخه می‌شود؛ کیسه‌ها را روی پالت و در انبار سرپوشیده نگه دارید.

نکات ایمنی و نگهداری سولفات آمونیوم صنعتی

• ماده‌ای کم‌خطر است، اما گرد آن چشم و مجاری تنفسی را تحریک می‌کند؛ از عینک و ماسک ضدگرد استفاده کنید.
• در تماس با قلیاهای قوی گاز آمونیاک آزاد می‌کند.
• در دمای بالا تجزیه می‌شود و آمونیاک و اکسیدهای گوگرد آزاد می‌کند.
• از ورود مقادیر زیاد آن به آب‌های سطحی جلوگیری کنید.
• برگه‌ی ایمنی (SDS) را پیش از کار مطالعه کنید.

سولفات آمونیوم، اوره یا سولفات پتاسیم؟

اوره با ۴۶ درصد نیتروژن، پرعیارترین کود نیتروژنی است اما گوگرد ندارد. سولفات آمونیوم نیتروژن کمتری دارد، ولی گوگرد قابل جذب و اثر اسیدی‌کننده‌ی آن در خاک‌های آهکی مزیت مهمی است. سولفات پتاسیم منبع پتاسیم و گوگرد است و در برنامه‌ی کودی مکمل سولفات آمونیوم به شمار می‌رود.

سؤالات متداول درباره‌ی سولفات آمونیوم صنعتی

سولفات آمونیوم چند درصد نیتروژن و گوگرد دارد؟

حدود ۲۱ درصد نیتروژن و ۲۴ درصد گوگرد.

سولفات آمونیوم برای چه خاک‌هایی مناسب است؟

برای خاک‌های آهکی و قلیایی بسیار مناسب است، زیرا pH محیط ریشه را کاهش می‌دهد و جذب عناصری مانند آهن، روی و فسفر را بهبود می‌بخشد.

آیا می‌توان سولفات آمونیوم را با آهک مخلوط کرد؟

خیر؛ در محیط قلیایی نیتروژن آن به شکل گاز آمونیاک از دست می‌رود.

سولفات آمونیوم در آب حل می‌شود؟

بله؛ به‌خوبی در آب حل می‌شود و برای کودآبیاری مناسب است.

تفاوت سولفات آمونیوم و اوره در چیست؟

اوره نیتروژن بیشتری دارد، اما سولفات آمونیوم علاوه بر نیتروژن، گوگرد نیز دارد و در خاک اثر اسیدی‌کننده دارد.

فرق این گرید با گریدهای دیگر چیست؟

این صفحه مخصوص گرید صنعتی است که برای فرایندهای تولیدی و مصارف صنعتی عرضه می‌شود و برای مصارف خوراکی، دارویی یا آرایشی مناسب نیست. برای این مصارف، گرید مخصوص همان کاربرد را انتخاب کنید.

مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.