زایلن صنعتی (Xylene)

زایلن (Xylene یا زایلول) حلال آروماتیکی است که در واقع مخلوطی از سه ایزومر ارتو، متا و پارا زایلن و معمولاً کمی اتیل بنزن است. زایلن از تولوئن کندتر تبخیر می‌شود؛ همین ویژگی باعث می‌شود که رنگ‌ها و پوشش‌ها یکنواخت‌تر و صاف‌تر خشک شوند. زایلن پایه‌ی بسیاری از تینرهای صنعتی، رنگ‌های الکیدی و اپوکسی، جوهرها و فرمول‌های امولسیون‌شونده‌ی سموم کشاورزی است. این صفحه به زایلن صنعتی و مصرف آن در فرایندهای تولیدی و صنعتی اختصاص دارد؛ برای آنالیز و کارهای آزمایشگاهی، گرید آزمایشگاهی زایلن مناسب‌تر است.

کاربردهای زایلن صنعتی

• رنگ و پوشش: حلال رنگ‌های الکیدی، اپوکسی، پلی‌یورتان و تینرهای صنعتی.
• سموم کشاورزی: حلال فرمول‌های امولسیون‌شونده (EC) سموم.
• چسب و جوهر: حلال چسب‌ها، جوهرهای چاپ و پوشش‌های حفاظتی.
• لاستیک و چرم: حلال در صنعت لاستیک و پوشش‌دهی چرم.
• تمیزکاری: پاک کردن رزین‌ها، رنگ و چربی از قطعات و تجهیزات.

روش استفاده و آماده‌سازی زایلن صنعتی

• زایلن را در ظرف فلزی یا مقاوم به حلال نگه دارید و هنگام انتقال، ظروف را ارت کنید.
• در فرمول رنگ، نسبت زایلن به حلال‌های سریع‌تر را بر اساس زمان خشک شدن مورد نیاز تنظیم کنید.

نکات مصرف زایلن صنعتی

• زایلن به دلیل تبخیر کندتر، از ایجاد «کدری» و ترک سطح رنگ در هوای مرطوب جلوگیری می‌کند.
• زایلن مخلوط ایزومرهاست؛ نسبت ایزومرها و مقدار اتیل بنزن در محصولات مختلف کمی فرق دارد.

نکات ایمنی زایلن صنعتی

• قابل اشتعال است؛ دور از شعله و جرقه نگهداری و استفاده شود.
• استنشاق بخار آن باعث سرگیجه و سردرد می‌شود؛ در فضای دارای تهویه و با ماسک فیلتردار کار کنید.
• با پوست و چشم تماس نداشته باشد؛ از دستکش مقاوم به حلال استفاده کنید.

زایلن یا تولوئن؟

تولوئن سریع‌تر تبخیر می‌شود و برای تینرهای زودخشک و چسب‌ها مناسب‌تر است. زایلن کندتر تبخیر می‌شود و سطح صاف‌تر و یکنواخت‌تری به رنگ می‌دهد. برای حلالی با تبخیر متوسط و بوی ملایم‌تر در رنگ‌ها، نرمال بوتیل استات هم گزینه‌ی رایجی است.

سؤالات متداول درباره‌ی زایلن صنعتی

زایلن چیست؟

زایلن حلال آروماتیکی است که مخلوطی از سه ایزومر ارتو، متا و پارا زایلن است و در رنگ، تینر، چسب و سموم کشاورزی استفاده می‌شود.

فرق زایلن و زایلول چیست؟

زایلول نام دیگر همان زایلن است.

زایلن در آب حل می‌شود؟

خیر؛ زایلن در آب حل نمی‌شود و روی آب شناور می‌ماند.

فرق زایلن صنعتی با زایلن آزمایشگاهی چیست؟

زایلن صنعتی برای فرایندهای تولید، فرمولاسیون، شستشو و تمیزکاری صنعتی عرضه می‌شود. گرید آزمایشگاهی خلوص بالاتر و ناخالصی‌های مشخص‌شده‌ای دارد و برای آنالیز، تحقیق و کارهای دقیق آزمایشگاهی انتخاب می‌شود.

مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.