فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
اسید نیتریک صنعتی (Nitric Acid)
اسید نیتریک صنعتی (جوهر شوره) اسید معدنی قوی و اکسیدکننده با غلظت رایج 55 تا 68٪ است که بیشتر فلزات را حل می‌کند. در تولید کودهای نیتراته، پسیواسیون فولاد ضدزنگ، اچینگ و براق‌کاری فلزات، شستشوی اسیدی تجهیزات و تولید نیترات‌های فلزی به کار می‌رود.
اسید نیتریک (Nitric Acid یا جوهر شوره) اسید معدنی قوی و اکسیدکننده است که بیشتر فلزات را حل می‌کند. اسید نیتریک تجاری معمولاً با غلظت حدود 55 تا 68٪ عرضه می‌شود و در اثر نور و حرارت به‌تدریج تجزیه و زردرنگ می‌شود. بیشترین مصرف آن در تولید کودهای نیتروژنی است و در فلزکاری برای پسیواسیون فولاد ضدزنگ، اچینگ و اسیدشویی کاربرد مهمی دارد. این صفحه به اسید نیتریک صنعتی و مصرف آن در فرایندهای تولیدی و صنعتی اختصاص دارد؛ برای آنالیز و کارهای آزمایشگاهی، گرید آزمایشگاهی اسید نیتریک مناسب‌تر است.
کاربردهای اسید نیتریک صنعتی
- کود شیمیایی: ماده‌ی اولیه‌ی تولید کودهای نیتراته.
- فلزکاری: پسیواسیون (غیرفعال‌سازی) سطح فولاد ضدزنگ، اچینگ و براق‌کاری فلزات و حذف رسوب از تجهیزات.
- شستشوی تجهیزات (CIP): شستشوی اسیدی خطوط و تجهیزات صنایع لبنی و غذایی برای حذف رسوبات معدنی.
- صنایع شیمیایی: تولید نیترات‌های فلزی و مواد شیمیایی دیگر.
- الکترونیک و جواهرسازی: اچینگ و جداسازی فلزات.
روش استفاده و آماده‌سازی اسید نیتریک صنعتی
- اسید نیتریک را دور از مواد آلی، حلال‌ها، چوب و کاغذ نگه دارید؛ اکسیدکننده‌ی قوی است و ممکن است باعث آتش‌سوزی شود.
- برای رقیق کردن، اسید را آرام به آب اضافه کنید و در فضای دارای تهویه کار کنید.
نکات مصرف اسید نیتریک صنعتی
- زرد شدن اسید نیتریک نشانه‌ی تجزیه‌ی جزئی و تشکیل اکسیدهای نیتروژن است؛ آن را در ظرف تیره و دور از نور نگه دارید.
- فولاد ضدزنگ و آلومینیوم در برابر اسید نیتریک غلیظ نسبتاً مقاوم‌اند، اما فولاد معمولی، مس و برنج را به‌سرعت حل می‌کند.
نکات ایمنی اسید نیتریک صنعتی
- بسیار خورنده و اکسیدکننده است؛ پوست را زرد کرده و سوختگی شدید ایجاد می‌کند. عینک، شیلد صورت، دستکش و لباس مقاوم بپوشید.
- بخارات قهوه‌ای اکسیدهای نیتروژن که هنگام واکنش با فلزات آزاد می‌شوند بسیار سمی‌اند؛ فقط زیر هود یا با تهویه‌ی قوی کار کنید.
- با مواد آلی، حلال‌ها و مواد کاهنده واکنش شدید و خطرناک می‌دهد؛ جدا نگهداری شود.
اسید نیتریک یا اسید سولفوریک؟
اسید سولفوریک صنعتی آب‌گیر است و قدرت اکسیدکنندگی آن فقط در حالت داغ و غلیظ زیاد است. اسید نیتریک در دمای اتاق هم اکسیدکننده‌ی قوی است و فلزاتی مثل مس و نقره را حل می‌کند؛ به همین دلیل برای پسیواسیون فولاد ضدزنگ و اچینگ فلزات مناسب‌تر است، اما احتیاط بیشتری لازم دارد.
سؤالات متداول درباره‌ی اسید نیتریک صنعتی
اسید نیتریک صنعتی چه کاربردی دارد؟
در تولید کودهای نیتراته، پسیواسیون فولاد ضدزنگ، اچینگ فلزات، شستشوی اسیدی تجهیزات و تولید نیترات‌های فلزی.
چرا اسید نیتریک زرد می‌شود؟
در اثر نور و گرما بخشی از آن تجزیه می‌شود و اکسیدهای نیتروژن تولید می‌کند که رنگ زرد ایجاد می‌کنند.
اسید نیتریک را در چه ظرفی نگه داریم؟
در ظرف فولاد ضدزنگ یا پلاستیک مقاوم مناسب، دربسته و دور از نور و مواد آلی.
فرق اسید نیتریک صنعتی با اسید نیتریک آزمایشگاهی چیست؟
اسید نیتریک صنعتی برای فرایندهای تولید، فرمولاسیون و مصارف صنعتی عرضه می‌شود. گرید آزمایشگاهی خلوص بالاتر و ناخالصی‌های مشخص‌شده‌ای دارد و برای آنالیز، تحقیق و کارهای دقیق آزمایشگاهی انتخاب می‌شود.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Nitric Acid |
|---|---|
| نام‌های دیگر | جوهر شوره؛ تیزاب؛ Aqua Fortis |
| فرمول شیمیایی | HNO₃ |
| شماره CAS | 7697-37-2 |
| جرم مولکولی | 63.01 گرم بر مول |
| غلظت رایج | حدود 55 تا 68٪ |
| ظاهر | مایع بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ با بوی تند؛ در اثر نور به‌تدریج زرد می‌شود |
| حلالیت | به هر نسبتی با آب مخلوط می‌شود |
| شرایط نگهداری | ظرف مقاوم (فولاد ضدزنگ یا پلاستیک مناسب) دربسته، دور از نور، مواد آلی و مواد قابل اشتعال |
| صنایع مصرف‌کننده | شوینده و پاک‌کننده, غذا و نوشیدنی, کشاورزی و کود, معدن و فلزات |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.