فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
سولفات مس صنعتی – کات کبود (Copper Sulfate Pentahydrate)
سولفات مس صنعتی یا کات کبود، کریستال آبی و محلول در آب و پرمصرف‌ترین نمک مس است. برای تهیه‌ی محلول بُردو در کشاورزی، حمام آبکاری مس، فلوتاسیون کانی‌های روی، حفاظت چوب و رنگرزی به کار می‌رود.
سولفات مس پنج‌آبه یا کات کبود (CuSO₄·5H₂O) پرمصرف‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نمک مس است: کریستال‌های آبی درخشانی که به‌راحتی در آب حل می‌شوند و یون مس را آزاد می‌کنند. یون مس برای قارچ‌ها، جلبک‌ها و بسیاری از میکروارگانیسم‌ها سمی است و در عین حال در آبکاری و فرایندهای معدنی نقش فعالی دارد. به همین دلیل سولفات مس هم در کشاورزی (ساخت محلول بُردو)، هم در آبکاری مس و هم در فلوتاسیون معادن جایگاه ثابتی دارد. این صفحه به سولفات مس صنعتی و مصرف آن در فرایندهای تولیدی و صنعتی اختصاص دارد؛ برای آنالیز و کارهای آزمایشگاهی، گرید آزمایشگاهی سولفات مس مناسب‌تر است.
کاربردهای سولفات مس صنعتی
- کشاورزی: تهیه‌ی محلول بُردو (سولفات مس و آهک) برای مبارزه با بیماری‌های قارچی درختان و تاکستان‌ها و رفع کمبود مس در خاک.
- آبکاری: جزء اصلی حمام‌های آبکاری اسیدی مس و الکتروفرمینگ.
- معدن: فعال‌کننده‌ی کانی‌های روی (اسفالریت) در فلوتاسیون.
- نگهداری چوب: ماده‌ی اولیه‌ی محلول‌های مسی حفاظت چوب.
- نساجی و رنگرزی: دندانه (موردانت) در رنگرزی و تهیه‌ی دیگر ترکیبات مس.
روش استفاده و آماده‌سازی سولفات مس صنعتی
- محلول را در ظرف پلاستیکی، شیشه‌ای یا استیل ضدزنگ تهیه کنید؛ سولفات مس با آهن و روی واکنش می‌دهد و ظرف آهنی را خورده و مس روی آن رسوب می‌کند.
- برای محلول بُردو، سولفات مس و آهک را جداگانه در آب حل کنید و سپس محلول سولفات مس را به شیر آهک اضافه کنید؛ محلول را تازه مصرف کنید.
نکات مصرف سولفات مس صنعتی
- کات کبود با از دست دادن آب تبلور در اثر حرارت، سفید (سولفات مس بی‌آب) می‌شود و با جذب رطوبت دوباره آبی می‌شود.
- مصرف سولفات مس در مخازن و آب‌ها برای کنترل جلبک باید طبق مجوز و مقررات زیست‌محیطی باشد، چون برای ماهی‌ها بسیار سمی است.
نکات ایمنی سولفات مس صنعتی
- بلعیدن آن مضر است و باعث تحریک شدید چشم و پوست می‌شود؛ از عینک و دستکش استفاده کنید.
- برای آبزیان بسیار سمی است و اثرات طولانی‌مدت دارد؛ از ورود آن به فاضلاب و آب‌های سطحی جلوگیری کنید.
سولفات مس یا کربنات مس؟
سولفات مس مستقیم در آب حل می‌شود و برای محلول بُردو، آبکاری و فلوتاسیون آماده‌ی مصرف است. کربنات مس صنعتی در آب حل نمی‌شود و بیشتر برای تهیه‌ی نمک‌های دیگر مس، لعاب و رنگدانه به کار می‌رود.
سؤالات متداول درباره‌ی سولفات مس صنعتی
کات کبود همان سولفات مس است؟
بله؛ کات کبود نام رایج سولفات مس پنج‌آبه است.
سولفات مس صنعتی در کشاورزی چه کاربردی دارد؟
بیشتر برای تهیه‌ی محلول بُردو و مبارزه با بیماری‌های قارچی درختان و رفع کمبود مس خاک.
چرا محلول سولفات مس را نباید در ظرف آهنی نگه داشت؟
چون آهن با سولفات مس واکنش می‌دهد؛ ظرف خورده می‌شود و مس فلزی روی آن رسوب می‌کند.
فرق سولفات مس صنعتی با سولفات مس آزمایشگاهی چیست؟
سولفات مس صنعتی برای فرایندهای تولید، فرمولاسیون و مصارف صنعتی عرضه می‌شود. گرید آزمایشگاهی خلوص بالاتر و ناخالصی‌های مشخص‌شده‌ای دارد و برای آنالیز، تحقیق و کارهای دقیق آزمایشگاهی انتخاب می‌شود.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Copper(II) Sulfate Pentahydrate |
|---|---|
| نام‌های دیگر | کات کبود؛ سنگ کبود؛ کوپریک سولفات؛ ویتریول آبی |
| فرمول شیمیایی | CuSO₄·5H₂O |
| شماره CAS | 7758-99-8 |
| جرم مولکولی | 249.69 گرم بر مول |
| ظاهر | کریستال یا پودر آبی روشن |
| حلالیت | محلول در آب |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته در جای خشک و خنک؛ دور از فلزات فعال مثل آهن و روی |
| صنایع مصرف‌کننده | ساختمان, کشاورزی و کود, معدن و فلزات, نساجی |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.