فیلترهای الیاف شیشه و میکروفایبر
بوتیل هیدروکسی آنیزول (BHA – E320)
بوتیل هیدروکسی آنیزول (BHA، E320) آنتی‌اکسیدان فنولی است که تند شدن روغن‌ها و چربی‌ها را به تأخیر می‌اندازد. در غذاهای چرب، اسانس‌ها، محصولات آرایشی و خوراک دام به کار می‌رود و پس از پخت هم بخشی از اثرش را حفظ می‌کند.
بوتیل هیدروکسی آنیزول یا BHA (کد افزودنی E320) یک آنتی‌اکسیدان فنولی است که از مخلوط دو ایزومر 3-ترشیو-بوتیل و 2-ترشیو-بوتیل-4-هیدروکسی‌آنیزول تشکیل می‌شود. BHA با به دام انداختن رادیکال‌های آزاد، زنجیره‌ی اکسید شدن چربی‌ها را قطع می‌کند و تند شدن (رنسیدیتی) روغن‌ها و مواد چرب را به تأخیر می‌اندازد. ویژگی مهم آن، پایداری نسبتاً خوب در دمای پخت است؛ یعنی بخشی از اثرش پس از پخت یا سرخ کردن هم در محصول نهایی باقی می‌ماند.
کاربردهای بوتیل هیدروکسی آنیزول
- روغن‌ها و چربی‌ها: افزایش ماندگاری روغن‌های خوراکی، شورتنینگ و به‌ویژه چربی‌های حیوانی که آنتی‌اکسیدان طبیعی کمی دارند.
- غذاهای چرب و فرآوری‌شده: غلات صبحانه، اسنک‌ها، محصولات پخته‌شده، پایه‌ی آدامس و مخلوط‌های خشک حاوی چربی.
- اسانس‌ها و طعم‌دهنده‌ها: محافظت از روغن‌های اسانسی و طعم‌دهنده‌های روغنی در برابر اکسید شدن.
- آرایشی و بهداشتی: جلوگیری از اکسید شدن روغن‌ها در رژ لب، کرم‌ها و فرمول‌های روغنی.
- دارو و خوراک دام: آنتی‌اکسیدان در برخی فرمول‌های دارویی، خوراک دام و غذای حیوانات خانگی.
روش استفاده و آماده‌سازی بوتیل هیدروکسی آنیزول
- BHA را در بخشی از روغن گرم (نه داغ) یا در حلال مجاز حل کنید و سپس به کل بچ اضافه کنید تا یکنواخت پخش شود.
- بهترین زمان افزودن، بلافاصله پس از تولید یا تصفیه‌ی روغن و پیش از تماس طولانی با هوا و نور است.
نکات مصرف بوتیل هیدروکسی آنیزول
- چون در آب حل نمی‌شود، ابتدا در روغن یا حلالی مثل اتانول یا پروپیلن گلیکول حل و سپس به فاز چربی افزوده می‌شود.
- همراهی با BHT یا پروپیل گالات اثر هم‌افزایی دارد؛ افزودن یک کلاته‌کننده مثل اسید سیتریک هم اثر کاتالیزوری فلزات را در اکسید شدن کم می‌کند.
- آنتی‌اکسیدان اکسید شدن را به تأخیر می‌اندازد، اما روغنی را که اکسید شده است اصلاح نمی‌کند؛ بهترین نتیجه وقتی است که به روغن تازه افزوده شود.
- سقف مصرف BHA در مقررات افزودنی‌های غذایی هر کشور تعیین شده و باید رعایت شود.
BHA یا BHT؟
هر دو آنتی‌اکسیدان فنولی هستند و اغلب با هم استفاده می‌شوند. BHA در دمای پخت و سرخ کردن بهتر در محصول باقی می‌ماند و در پروپیلن گلیکول هم حل می‌شود، که کار با آن را در فرمول‌های غذایی و طعم‌دهنده‌ها راحت‌تر می‌کند. BHT (E321) در پروپیلن گلیکول حل نمی‌شود، اما علاوه بر غذا و آرایشی، در صنایع پلیمر، لاستیک، سوخت و روانکارها هم کاربرد گسترده دارد.
سؤالات متداول درباره‌ی بوتیل هیدروکسی آنیزول
BHA طبیعی است یا مصنوعی؟
BHA یک آنتی‌اکسیدان سنتزی است که از دهه‌ها پیش در صنایع غذایی استفاده می‌شود و در فهرست افزودنی‌های مجاز با کد E320 و سقف مصرف مشخص قرار دارد.
آیا BHA در محصولات آرایشی هم استفاده می‌شود؟
بله، در برخی فرمول‌های روغنی مثل رژ لب و کرم‌ها به کار می‌رود؛ اما مقررات آرایشی کشورها برای آن محدودیت غلظت تعیین کرده‌اند و باید مقررات بازار مقصد بررسی شود.
فرق BHA با آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی مثل توکوفرول چیست؟
توکوفرول‌ها (ویتامین E) منشأ طبیعی دارند، اما معمولاً گران‌ترند و برای رسیدن به اثر مشابه، مقدار بیشتری لازم است. BHA ارزان‌تر است و در دمای پخت بخشی از اثرش را حفظ می‌کند.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی در تب «توضیحات تکمیلی» آمده است.
| نام انگلیسی | Butylated Hydroxyanisole (BHA) |
|---|---|
| نام‌های دیگر | BHA؛ tert-Butyl-4-hydroxyanisole؛ آنتی‌اکسیدان BHA |
| فرمول شیمیایی | C₁₁H₁₆O₂ |
| شماره CAS | 25013-16-5 |
| کد افزودنی غذایی | E320 (INS 320) |
| جرم مولکولی | 180.24 گرم بر مول |
| ظاهر | جامد مومی سفید تا زرد کم‌رنگ با بوی معطر ملایم |
| حلالیت | نامحلول در آب؛ محلول در اتانول، پروپیلن گلیکول، چربی‌ها و روغن‌ها |
| نقطه ذوب | حدود 48 تا 55 درجه سانتی‌گراد |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته در جای خنک و خشک، دور از نور و گرما |
| صنایع مصرف‌کننده | آرایشی و بهداشتی, خوراک دام, دارویی, غذا و نوشیدنی |
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.