محیط کشت TCBS آگار (ویبریو سلکتیو آگار) | TCBS Agar (Vibrio Selective Agar)

معرفی کوتاه علمی محصول

TCBS Agar با نام کامل Thiosulfate Citrate Bile Salts Sucrose Agar یک محیط کشت جامد انتخابی و افتراقی برای جداسازی و شناسایی اولیه گونه‌های جنس Vibrio است. این محیط به‌طور ویژه برای بازیابی Vibrio cholerae و سایر ویبریوهای انتروپاتوژن از نمونه‌های بالینی، غذایی و محیطی طراحی شده است. مکانیسم انتخابی آن بر پایه حضور sodium citrate، bile salts و sodium cholate است که رشد بسیاری از باکتری‌های همراه را مهار می‌کنند. خاصیت افتراقی محیط نیز از تخمیر sucrose و تغییر رنگ نشانگرهای thymol blue و bromothymol blue ناشی می‌شود. وجود sodium thiosulfate و iron(III) citrate امکان ارزیابی تولید hydrogen sulfide را نیز فراهم می‌کند.

فرمولاسیون این محیط در کد 1.10263 از برند Merck / Millipore به‌صورت پودر عرضه می‌شود و طبق داده‌های مرجع، برای تهیه محیط آماده از غلظت 88 g/L استفاده می‌شود. محیط نهایی پس از آماده‌سازی ظاهری شفاف و به رنگ سبز-آبی دارد و نباید اتوکلاو شود.

نام‌های رایج در بازار ایران

این محصول در بازار ایران معمولاً با نام‌های «محیط کشت TCBS آگار»، «آگار TCBS»، «ویبریو سلکتیو آگار»، «آگار ویبریو» و Thiosulfate Citrate Bile Salts Sucrose Agar شناخته می‌شود. در سفارش‌گذاری و شناسایی دقیق محصول، کد 1.10263 و کد بسته‌بندی 1.10263.0500 برای بسته 500 g کاربرد دارد.

کاربردهای مهم آزمایشگاهی و صنعتی

کاربرد اصلی TCBS Agar در جداسازی انتخابی Vibrio cholerae، Vibrio parahaemolyticus، Vibrio alginolyticus و سایر Vibrio spp. از نمونه‌های بالینی، مواد غذایی دریایی، آب دریا، آب‌های سطحی و نمونه‌های محیطی است. این محیط در روش‌های استاندارد کشت و پایش میکروبی، از جمله رویکردهای مبتنی بر FDA-BAM و ISO 21872، برای بررسی آلودگی ویبریویی استفاده می‌شود.

در تفسیر اولیه، الگوی کلنی‌ها اهمیت دارد. V. cholerae معمولاً کلنی‌های زرد و مسطح ایجاد می‌کند. V. parahaemolyticus اغلب کلنی‌های آبی-سبز با مرکز تیره نشان می‌دهد. V. alginolyticus غالباً کلنی‌های زرد بزرگ تشکیل می‌دهد. باکتری‌های غیرهدف یا رشد نمی‌کنند یا کلنی‌های کوچک و نیمه‌شفاف با تغییر رنگ محدود ایجاد می‌کنند. همین ویژگی‌ها باعث می‌شود این محیط برای غربالگری اولیه و کاهش بار فلور همراه در نمونه‌های پیچیده مفید باشد.

ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی مهم

TCBS Agar در فرم پودری عرضه می‌شود و برای تهیه محیط، مقدار 88 g/L در آب معلق شده و سپس طبق دستورالعمل سازنده آماده می‌شود. pH نهایی محیط در 25°C برابر 8.4–8.8 است؛ این قلیائیت برای رشد ویبریوها مناسب و برای بخش بزرگی از فلور همراه نامناسب است.

در داده‌های مرجع محصول، ظاهر محیط آماده شفاف و رنگ آن سبز-آبی ذکر شده است. شرایط انکوباسیون استاندارد برای کشت، 18–24 ساعت در 35°C و در شرایط هوازی است. این محیط برای کشت مستقیم سطحی از نمونه یا کشت از محیط غنی‌سازی مانند Alkaline Peptone Water استفاده می‌شود.

هشدارهای ایمنی و شرایط نگهداری

پودر TCBS Agar باید در ظرف کاملاً بسته، در محیط خشک، و دور از نور نگهداری شود. دمای نگهداری توصیه‌شده +15 تا +25°C است. پس از آماده‌سازی، محیط باید طبق رویه‌های ایمنی زیستی با نمونه‌های تلقیح‌شده مدیریت شود و پلیت‌های مصرف‌شده به‌عنوان پسماند زیستی دفع گردند.

در آماده‌سازی این محیط باید از اتوکلاو کردن خودداری شود، زیرا فرمولاسیون آن برای آماده‌سازی با حرارت غیرمستقیم و طبق دستور سازنده طراحی شده است. هنگام کار با پودر، استفاده از دستکش و رعایت اصول استاندارد آزمایشگاهی ضروری است.