1,10-فنانترولین هیدروکلراید – 1,10-PHENANTHROLINE HYDROCHLORIDE, AR GRADE

1,10-فنانترولین هیدروکلراید (1,10-Phenanthroline Hydrochloride) مشتقی از فنانترولین است که در آن مولکول باز با اسید هیدروکلریک واکنش داده و نمک تشکیل داده است. فرمول شیمیایی آن معمولاً به صورت C12H8N2·HCl·H2O می‌باشد. تفاوت کلیدی و مزیت اصلی این محصول نسبت به فرم مونو هیدرات معمولی، “حلالیت فوق‌العاده آن در آب” است. فنانترولین پایه (Mono) در آب کم‌محلول است و برای تهیه محلول معرف آن اغلب نیاز به استفاده از الکل یا حرارت دادن آب است. اما فرم هیدروکلراید به راحتی و به سرعت در آب سرد حل می‌شود. این ویژگی برای آزمایشگاه‌هایی که می‌خواهند از حلال‌های آلی (مانند اتانول) در فرآیندهای آنالیز خود اجتناب کنند یا نیاز به تهیه سریع محلول دارند، بسیار ارزشمند است. این محصول نیز گرید AR (Analytical Reagent) است و بالاترین خلوص را برای آنالیزهای کمی تضمین می‌کند.

کاربرد یکسان با حلالیت بهتر

از نظر عملکرد شیمیایی در واکنش‌های کمپلکس‌دهی، فرم هیدروکلراید دقیقاً مشابه فرم پایه عمل می‌کند. در محیط محلول، این نمک تفکیک شده و لیگاند فنانترولین را آزاد می‌کند که می‌تواند با یون‌های فلزی مانند آهن (Fe2+) وارد واکنش شود و کمپلکس قرمز رنگ فرروئین را تشکیل دهد. بنابراین، تمام کاربردهای ذکر شده برای فنانترولین (مانند سنجش آهن، اندیکاتور ردوکس و مهار آنزیم) برای این محصول نیز صادق است، با این تفاوت که کاربری آن در محیط‌های آبی آسان‌تر است. این ماده پودری کریستالی و سفید رنگ است که ممکن است در اثر مجاورت با هوا کمی تغییر رنگ دهد، لذا شرایط نگهداری آن اهمیت دارد.

اهمیت در آنالیز آب و پساب

در استانداردهای بین‌المللی تست آب (مانند روش‌های استاندارد ASTM و ISO)، استفاده از فنانترولین برای تعیین غلظت آهن کل و محلول توصیه شده است. فرم هیدروکلراید به دلیل آماده‌سازی آسان‌تر محلول استوک، در کیت‌های سنجش سریع و آزمایشگاه‌های تصفیه آب محبوبیت زیادی دارد. دقت و حساسیت مولی این معرف اجازه می‌دهد تا غلظت‌های بسیار کم آهن (در حد ppm و ppb) با دقت بالا اندازه‌گیری شود.

کاربردها و مصارف

• تهیه آسان محلول‌های آبی معرف برای سنجش آهن (بدون نیاز به الکل).
• استفاده در دستگاه‌های اتوآنالایزر که نیاز به محلول‌های کاملاً آبی دارند.
• اندیکاتور ردوکس در تیتراسیون‌های محیط آبی.
• سنتز کاتالیزورهای آلی-فلزی محلول در آب.
• تحقیقات بیولوژیکی که حضور حلال‌های آلی ممکن است به نمونه آسیب بزند.

نکات ایمنی

• تحریک‌کننده: پودر آن برای سیستم تنفسی و چشم محرک است.
• سمیت: مصرف خوراکی آن خطرناک است.
• نور: محلول‌های تهیه شده باید دور از نور مستقیم نگهداری شوند (حساس به فوتواکسیداسیون).
• نگهداری: در جای خشک و خنک (رطوبت باعث کلوخه شدن می‌شود).