معرف ایکس-گلوک (X-Gluc) – 5-BROMO-4-CHLORO-3-INDOLYL-â-DGLUCURONIDE CYCLOHEXYL AMMONIUM SALT

5-برومو-4-کلرو-3-ایندوکسیل-بتا-دی-گلوکورونید (نمک سیکلوهگزیل آمونیوم) که به اختصار **X-Gluc** نامیده می‌شود، مهم‌ترین و پرکاربردترین سوبسترا در بیوتکنولوژی گیاهی و کشاورزی مولکولی است. این ماده برای سنجش فعالیت آنزیم **بتا-گلوکورونیداز** (GUS)، محصول ژن *uidA* از باکتری *E. coli*، استفاده می‌شود. ژن GUS یکی از محبوب‌ترین “ژن‌های گزارشگر” (Reporter Genes) در مهندسی ژنتیک گیاهان است زیرا گیاهان عالی به طور طبیعی فاقد فعالیت GUS هستند (Background صفر). هنگامی که X-Gluc توسط آنزیم GUS در بافت گیاه تراریخته هیدرولیز می‌شود، یک محصول واسطه تولید می‌کند که پس از دایمر شدن اکسیداتیو، به رسوب آبی رنگ “دی‌کلرو-دی‌برومو-ایندیگو” تبدیل می‌شود. این رسوب در محل حضور آنزیم در بافت گیاه تجمع می‌یابد و به محققان اجازه می‌دهد تا دقیقاً ببینند ژن مورد نظر در کدام بافت (ریشه، ساقه، برگ) و با چه شدتی بیان شده است.

کاربرد در هیستوشیمی و تشخیص باکتری

علاوه بر گیاهان، X-Gluc در میکروبیولوژی بالینی و غذایی برای شناسایی باکتری *E. coli* استفاده می‌شود. از آنجایی که تقریباً تمام سویه‌های *E. coli* آنزیم بتا-گلوکورونیداز تولید می‌کنند (برخلاف سایر کلیفرم‌ها)، وجود کلونی‌های آبی در محیط کشت حاوی X-Gluc تاییدی قوی بر حضور *E. coli* است. این محصول به صورت نمک سیکلوهگزیل آمونیوم عرضه می‌شود که پایداری و حلالیت بهتری نسبت به فرم اسیدی دارد.

کاربردها و مصارف

• معرف اصلی در سیستم گزارشگر GUS برای بررسی بیان ژن در گیاهان تراریخته (Transgenic).
• تشخیص اختصاصی و سریع E. coli در نمونه‌های آب، غذا و ادرار.
• رنگ‌آمیزی هیستوشیمیایی بافت‌ها برای مکان‌یابی فعالیت پروموتر.
• غربالگری کلونی‌های نوترکیب در باکتری‌ها.

نکات ایمنی

• ناپایداری محلول: محلول آبی X-Gluc ناپایدار است و باید تازه تهیه شود.
• حساسیت نوری: پودر و محلول باید دور از نور باشند.
• نگهداری: در فریزر (منفی ۲۰ درجه) و محیط کاملاً خشک.