معرف ایکس-آلفا-گال (X-α-Gal) – 5-BROMO-4-CHLORO-3-INDOLYL- α-D-GALACTOPYRANOSIDE

5-برومو-4-کلرو-3-ایندوکسیل-آلفا-دی-گالاکتوپیرانوزید که به اختصار **X-α-Gal** نامیده می‌شود، همتای ایزومری X-Gal است، با این تفاوت کلیدی که برای سنجش آنزیم **آلفا-گالاکتوزیداز** (α-Galactosidase) طراحی شده است. این سوبسترا حاوی پیوند گلیکوزیدی آلفا است و تنها توسط آنزیم‌هایی که توانایی شکستن این پیوند خاص را دارند (مانند آنزیم MEL1 در مخمر)، تجزیه می‌شود. محصول نهایی این هیدرولیز، همانند X-Gal، یک رسوب رنگی آبی-سبز نامحلول است. کاربرد اصلی و تخصصی این ماده در سیستم‌های بیولوژی مولکولی یوکاریوتی، به ویژه در سیستم‌های غربالگری “دو-هیبریدی مخمر” (Yeast Two-Hybrid System) است. این سیستم‌ها برای مطالعه برهم‌کنش‌های پروتئین-پروتئین استفاده می‌شوند.

مزیت در سیستم مخمر (Yeast)

در بسیاری از سویه‌های مخمر *Saccharomyces cerevisiae* که در آزمایشگاه استفاده می‌شوند، ژن *MEL1* به عنوان یک نشانگر (Marker) استفاده می‌شود. هنگامی که دو پروتئین مورد مطالعه با هم برهم‌کنش می‌کنند، ژن *MEL1* فعال شده و آنزیم آلفا-گالاکتوزیداز ترشح می‌کند. این آنزیم با تجزیه X-α-Gal موجود در محیط کشت، باعث آبی شدن کلونی‌های مخمر می‌شود. استفاده از X-α-Gal برتری‌هایی نسبت به X-Gal معمولی در سیستم مخمر دارد، از جمله اینکه نیازی به لیز کردن سلول‌ها نیست (چون آنزیم ترشحی است) و نتایج مستقیم روی پلیت قابل مشاهده است.

کاربردها و مصارف

• سوبسترای انتخابی برای آنزیم آلفا-گالاکتوزیداز (آنزیم MEL1).
• غربالگری کلونی‌های مثبت در سیستم دو-هیبریدی مخمر (Yeast Two-Hybrid).
• تمایز گونه‌های باکتریایی و قارچی بر اساس فعالیت آلفا-گالاکتوزیداز.
• تحقیقات ژنتیک مولکولی و شناسایی برهم‌کنش پروتئین‌ها.

نکات ایمنی

• حساسیت: به نور و رطوبت حساس است.
• حلالیت: در آب نامحلول است و باید در DMF حل شود.
• نگهداری: در فریزر (منفی ۲۰ درجه) و در تاریکی مطلق.