5-فلوئورواوراسیل (5-FU) – 5-FLUOROURACIL

5-فلوئورواوراسیل (5-Fluorouracil) که به اختصار **5-FU** نامیده می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین داروهای شیمی‌درمانی در جهان است که در دسته “آنتی‌متابولیت‌ها” قرار می‌گیرد. این ترکیب یک آنالوگ ساختاری برای “اوراسیل” (یکی از بازهای چهارگانه RNA) است، با این تفاوت که در موقعیت 5 حلقه پیریمیدین، اتم هیدروژن با اتم فلوئور جایگزین شده است. این تغییر کوچک ساختاری، اثرات بیولوژیکی بزرگی دارد. 5-FU با فریب دادن سلول‌ها، وارد مسیرهای متابولیک می‌شود و آنزیم “تیمیدیلات سنتاز” را به طور برگشت‌ناپذیر مهار می‌کند. این آنزیم برای سنتز تیمیدین (جزء ضروری DNA) حیاتی است. در نتیجه، سلول‌های سرطانی که سرعت تکثیر بالایی دارند، با کمبود تیمیدین مواجه شده و قادر به ساخت DNA و تقسیم سلولی نیستند (Thymineless death) و دچار مرگ سلولی (آپوپتوز) می‌شوند.

کاربرد در تحقیقات کشت سلول

در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی سرطان، از 5-FU به عنوان یک داروی مدل برای بررسی مقاومت دارویی، بررسی مسیرهای سیگنالینگ مرگ سلولی و هم‌افزایی (Synergy) با سایر داروها استفاده می‌شود. این ماده در محیط کشت سلولی برای متوقف کردن رشد سلول‌های فیبروبلاست (در کشت‌های اولیه) یا مطالعه اثرات سایتوتوکسیک روی رده‌های سلولی سرطانی (مانند MCF-7 یا HeLa) کاربرد دارد. اکسیر لایف این محصول را با گرید تحقیقاتی (Research Grade) و خلوص بالا عرضه می‌کند.

کاربردها و مصارف

• تحقیقات بر روی مکانیسم‌های مرگ سلولی و آپوپتوز در سرطان.
• مطالعه مهار سنتز DNA و RNA در سیستم‌های سلولی.
• ایجاد مدل‌های مقاومت دارویی در رده‌های سلولی.
• استفاده در محیط‌های انتخابی برای حذف میکروارگانیسم‌های خاص.

نکات ایمنی

• سمیت بالا: ماده‌ای بسیار سمی، موتاژن (جهش‌زا) و تراتوژن (آسیب به جنین) است.
• تجهیزات ایمنی: کار فقط زیر هود شیمیایی و با دستکش‌های ضخیم و ماسک انجام شود.
• دفع: پسماند آن خطرناک است و باید طبق پروتکل مواد سیتوتوکسیک امحاء شود.
• نگهداری: در دمای اتاق و دور از نور.