2-تیواوراسیل – 2-THIOURACIL (4-HYDROXY-2-MERCAPTOPYRIMIDINE)

2-تیواوراسیل (2-Thiouracil) با نام شیمیایی 4-هیدروکسی-2-مرکاپتوپیریمیدین، یک ترکیب هتروسیکلیک و مشتقی از اوراسیل است که در آن اتم اکسیژن گروه کربونیل موقعیت 2 با گوگرد جایگزین شده است. این ماده به صورت پودر کریستالی سفید یا زرد کمرنگ با طعمی تلخ وجود دارد. از نظر تاریخی و دارویی، 2-تیواوراسیل یکی از اولین ترکیباتی بود که خاصیت “آنتی‌تیروئیدی” (ضد تیروئید) آن کشف شد. این ماده با مهار آنزیم تیروئید پراکسیداز، از سنتز هورمون‌های تیروئیدی جلوگیری می‌کند. اگرچه امروزه داروهای جدیدتری مانند پروپیل‌تیواوراسیل و متی‌مازول جایگزین آن شده‌اند (به دلیل عوارض جانبی کمتر)، اما 2-تیواوراسیل همچنان به عنوان یک ماده اولیه (Building Block) کلیدی در سنتز این داروها و سایر مشتقات پیریمیدینی در صنایع داروسازی کاربرد دارد.

کاربرد در تحقیقات و صنعت

در تحقیقات بیوشیمیایی، از این ماده برای القای کم‌کاری تیروئید در مدل‌های حیوانی آزمایشگاهی استفاده می‌شود. همچنین در کشاورزی به عنوان مهارکننده نیتریفیکاسیون و در عکاسی به عنوان عامل ضد مه (Antifogging agent) کاربرد دارد. در شیمی آلی، به دلیل داشتن گروه‌های عاملی فعال، در سنتز داروهای ضد ویروس و ضد سرطان نیز مورد توجه است.

کاربردها و مصارف

• ماده واسطه در سنتز داروهای ضد تیروئید (مانند متی‌مازول).
• ایجاد مدل‌های حیوانی هیپوتیروئیدی در تحقیقات پزشکی.
• سنتز داروهای ضد تومور و آنتی‌متابولیت‌ها.
• کاربرد در آبکاری الکتریکی به عنوان براق‌کننده (Brightener).

نکات ایمنی

• سمیت: ماده‌ای سمی است (به ویژه برای کبد و تیروئید).
• خطر سرطان‌زایی: طبق IARC در گروه 2B (احتمالاً سرطان‌زا) قرار دارد.
• تجهیزات: استفاده از ماسک و دستکش الزامی است.
• نگهداری: در جای خشک و دربسته.