هماتوکسیلین – HAEMATOXYLIN

هماتوکسیلین (Haematoxylin) یک ترکیب فنلی طبیعی است که از چوب درخت Logwood استخراج می‌شود. این ماده پودری زرد تا قهوه‌ای روشن است که به خودی خود یک رنگ نیست! برای تبدیل شدن به رنگ فعال، باید اکسید شود و به “هماتین” (Hematein) تبدیل گردد (این کار با اکسیدکننده‌های شیمیایی یا ماندن در هوا انجام می‌شود). هماتین نیز به تنهایی به بافت متصل نمی‌شود و نیاز به یک “دندانه” (Mordant) فلزی (مانند آلوم، آهن یا تنگستن) دارد. کمپلکس “هماتین-دندانه” دارای بار مثبت است و با قدرت به اسیدهای نوکلئیک (DNA/RNA) هسته سلول متصل شده و آن‌ها را به رنگ آبی تیره یا بنفش درمی‌آورد. این رنگ جزء اول و حیاتی در رنگ‌آمیزی استاندارد **هماتوکسیلین-ائوزین (H&E)** است که در تمام آزمایشگاه‌های پاتولوژی برای تشخیص سرطان و بیماری‌ها استفاده می‌شود.

کاربردها و مصارف

• رنگ‌آمیزی اختصاصی هسته سلول در روش H&E.
• رنگ‌آمیزی سیتولوژی (Papanicolaou stain) برای تست پاپ اسمیر.
• تشخیص انگل‌ها (مانند آمیب) در مدفوع (Iron Hematoxylin).
• رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی (Counterstain).

نکات ایمنی

• حساسیت نوری: پودر و محلول به نور حساس هستند (تیره می‌شوند).
• اکسیداسیون: پودر باید رنگ روشن داشته باشد (قهوه‌ای تیره نشانه فساد است).
• نگهداری: در جای خشک، خنک و تاریک.