اسید لاکتیک 88% (گرید خوراکی) – Lactic Acid (Hydroxy Propionic Acid) 88% Food Grade

اسید لاکتیک (Lactic Acid) با نام علمی ۲-هیدروکسی پروپانوئیک اسید، یک آلفا-هیدروکسی اسید (AHA) طبیعی و یکی از مهم‌ترین اسیدهای آلی در صنایع غذایی و دارویی است. محصول عرضه شده در اکسیر لایف دارای غلظت ۸۸ درصد و گرید خوراکی (Food Grade) است که با کد افزودنی E270 شناخته می‌شود. این ماده به صورت مایعی شربت‌مانند، بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ، با طعمی ترش و ملایم (کمتر زننده نسبت به سرکه) و حلالیت کامل در آب است. اسید لاکتیک به طور طبیعی در فرآیندهای تخمیری (مانند تولید ماست، پنیر و خیارشور) توسط باکتری‌های لاکتوباسیلوس تولید می‌شود و در بدن انسان نیز طی فعالیت شدید ماهیچه‌ها ایجاد می‌گردد. نوع تجاری آن معمولاً از تخمیر کربوهیدرات‌هایی مانند ذرت یا چغندر قند تولید می‌شود. این محصول “کایرال” است و ایزومر L(+) آن که در متابولیسم بدن انسان نقش دارد، فرم غالب در گرید خوراکی مرغوب است.

تنظیم‌کننده pH و نگهدارنده در صنایع غذایی

کاربرد اصلی اسید لاکتیک ۸۸٪، تنظیم اسیدیته (pH) و افزایش ماندگاری مواد غذایی است. در صنایع لبنی، این اسید جزء طبیعی محصولاتی مانند پنیر، ماست و دوغ است و افزودن آن به تسریع فرآیند لخته شدن شیر و بهبود بافت و طعم کمک می‌کند. در تولید ترشیجات، زیتون و سبزیجات کنسروی، اسید لاکتیک به عنوان نگهدارنده عمل کرده و با کاهش pH محیط، از رشد باکتری‌های عامل فساد (مانند کلستریدیوم) جلوگیری می‌کند. در صنایع گوشت و مرغ، اسپری کردن محلول رقیق اسید لاکتیک روی لاشه، روشی تایید شده برای کاهش بار میکروبی سطحی (مانند سالمونلا) و افزایش ماندگاری گوشت تازه است. همچنین در تولید آبنبات‌های نرم، ژله‌ها و نوشیدنی‌ها برای ایجاد طعم ترش ملایم و جلوگیری از شکرک زدن استفاده می‌شود.

کاربرد در صنایع آرایشی و بهداشتی (AHA)

اسید لاکتیک یکی از معروف‌ترین اعضای خانواده آلفا-هیدروکسی اسیدها (AHAs) در صنعت کازمتیک است. این ماده خاصیت لایه‌برداری (Exfoliation) ملایمی دارد و با سست کردن پیوند بین سلول‌های مرده پوست، به نوسازی پوست و روشن شدن لکه‌ها کمک می‌کند. همچنین برخلاف سایر اسیدها، خاصیت آبرسانی (Humectant) دارد و رطوبت را در پوست حفظ می‌کند. به همین دلیل در فرمولاسیون تونرها، سرم‌های جوان‌ساز، لوسیون‌های بدن و شوینده‌های بانوان (برای تنظیم pH ناحیه تناسلی) کاربرد فراوان دارد.

سایر کاربردهای صنعتی و دارویی

در صنعت داروسازی، از اسید لاکتیک در تولید محلول‌های دیالیز و به عنوان ماده اولیه برای تولید پلیمرهای زیست‌تخریب‌پذیر (مانند PLA یا پلی‌لاکتیک اسید) استفاده می‌شود. PLA پلاستیکی است که از منابع تجدیدپذیر ساخته شده و در تولید ظروف یکبار مصرف و نخ‌های جراحی جذب‌شونده کاربرد دارد. همچنین در صنایع چرم‌سازی برای کلسیم‌زدایی پوست (Deliming) و در نساجی به عنوان تثبیت‌کننده رنگ استفاده می‌شود.

ایمنی و نگهداری

اسید لاکتیک ۸۸٪ خوراکی است اما در حالت غلیظ، خاصیت اسیدی قوی دارد و می‌تواند باعث تحریک پوست و چشم شود. بنابراین هنگام کار با گالن‌های غلیظ باید از تماس مستقیم با چشم خودداری کرد. این ماده جاذب رطوبت است و باید در ظروف دربسته نگهداری شود.

کاربردها و مصارف

• تنظیم‌کننده اسیدیته و طعم‌دهنده در لبنیات، پنیر، ماست و کره.
• نگهدارنده و ضد میکروب در ترشیجات، زیتون، سس‌ها و نان.
• گندزدایی لاشه گوشت و مرغ در کشتارگاه‌ها (کاهش بار میکروبی).
• لایه‎‌بردار و آبرسان در محصولات مراقبت پوست (کرم، سرم، تونر).
• ماده اولیه تولید پلاستیک‌های زیست‌تخریب‌پذیر (PLA).
• تولید محلول‌های دیالیز و داروسازی.
• اسیدی کردن محیط در صنایع نساجی و دباغی چرم.

نکات ایمنی

• محرک: تماس محلول غلیظ (۸۸٪) با چشم و پوست باعث سوزش می‌شود.
• تجهیزات ایمنی: هنگام رقیق‌سازی از دستکش و عینک استفاده شود.
• خوراکی: در دوزهای غذایی ایمن (GRAS) است اما نوشیدن خالص آن خطرناک است.
• نگهداری: در جای خشک، خنک و در ظروف پلاستیکی یا استیل ضد زنگ.