استیک اسید گرید دارویی – ACETIC ACID USP

استیک اسید گرید USP (United States Pharmacopeia) که اغلب به صورت “استیک اسید گلاسیال” (Glacial Acetic Acid) با خلوص بالای ۹۹.۵٪ عرضه می‌شود، یکی از مهم‌ترین اسیدهای آلی در صنعت داروسازی است. این ماده مایعی شفاف، بی‌رنگ و با بوی تند و نافذ سرکه است که در دمای زیر ۱۶.۶ درجه سانتی‌گراد منجمد شده و کریستال‌های یخ‌مانند تشکیل می‌دهد. در فرمولاسیون‌های دارویی، استیک اسید نقش‌های حیاتی ایفا می‌کند: ۱. تنظیم‌کننده pH (Acidifying Agent): بسیاری از داروهای تزریقی، خوراکی و موضعی برای پایداری و جذب بهینه نیاز به محیط اسیدی دارند. استیک اسید به عنوان جزئی از سیستم بافری استات، pH محصول را در محدوده مطلوب حفظ می‌کند. ۲. حلال (Solvent): قدرت حل‌کنندگی بالایی برای ترکیبات آلی قطبی، صمغ‌ها و روغن‌های فرار دارد و در فرآیند استخراج و خالص‌سازی مواد موثره دارویی (API) استفاده می‌شود. ۳. ماده موثره درمانی: محلول‌های رقیق استیک اسید (مانند قطره‌های گوشی) دارای خواص ضد باکتری و ضد قارچ هستند و برای درمان عفونت‌های کانال گوش خارجی (Otitis externa) استفاده می‌شوند. همچنین در محلول‌های شستشوی مثانه و زنان کاربرد دارد.

استاندارد USP تضمین می‌کند که این محصول فاقد فلزات سنگین، مواد غیرفرار، آرسنیک و ناخالصی‌های آلی مضر (مانند استالدئید) در حد مجاز است. در فرآیند تولید دارو، از استیک اسید برای کریستالیزاسیون و خالص‌سازی نمک‌های دارویی (مانند استات‌ها) استفاده می‌شود. همچنین در غربالگری سرطان دهانه رحم (تست VIA) به عنوان معرف تشخیصی کاربرد دارد؛ بافت‌های غیرطبیعی در تماس با اسید استیک ۳-۵٪ سفید می‌شوند (Acetowhite). به دلیل خاصیت خورندگی شدید نوع گلاسیال، هنگام کار با آن باید احتیاط کامل رعایت شود.

کاربردها و مصارف

• تنظیم pH و تهیه بافرهای دارویی در شربت‌ها، الگزیرها و قطره‌ها.
• ماده آنتی‌سپتیک در قطره‌های گوش و محلول‌های شستشو.
• حلال در فرآیند تولید و خالص‌سازی مواد موثره دارویی (API).
• عامل اسیدی‌کننده در غذاها و مکمل‌ها.
• معرف تشخیصی در کولپوسکوپی (تست VIA).

نکات ایمنی

• خورندگی: نوع گلاسیال باعث سوختگی شدید پوست و آسیب دائمی چشم می‌شود.
• اشتعال: بخارات آن در دمای بالا (فلش پوینت ۳۹ درجه) قابل اشتعال است.
• نگهداری: در ظرف مقاوم به اسید و دارای تهویه مناسب.