سلولاز – CELLULASE

سلولاز (Cellulase) نام گروهی از آنزیم‌هاست که قادر به شکستن پیوندهای بتا-1,4-گلیکوزیدی در مولکول سلولز هستند و آن را به گلوکز یا قندهای ساده‌تر تبدیل می‌کنند. این آنزیم معمولاً از قارچ‌ها (مانند Trichoderma) یا باکتری‌ها استخراج می‌شود و به صورت پودر لیوفیلیزه عرضه می‌گردد. کاربردهای سلولاز بسیار وسیع است. در صنعت نساجی، برای “سنگ‌شویی” (Stonewashing) شلوارهای جین (بدون سنگ) و نرم کردن پارچه‌های نخی (Bio-polishing) استفاده می‌شود تا پرزهای سطحی را حذف کند. در صنایع غذایی و آبمیوه، برای شفاف‌سازی و افزایش بازده عصاره‌گیری از میوه‌ها کاربرد دارد. در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی گیاهی، از سلولاز برای هضم دیواره سلولی و تولید “پروتوپلاست” (Protoplast) جهت مهندسی ژنتیک و الحاق سلولی استفاده می‌شود. همچنین نقش کلیدی در تولید سوخت‌های زیستی (Bioethanol) از ضایعات گیاهی دارد.

کاربردها و مصارف

• آنزیم‌شویی جین (Biostoning) و پرداخت زیستی پارچه (Bio-polishing).
• هضم دیواره سلولی گیاهان برای تولید پروتوپلاست.
• شفاف‌سازی آبمیوه و افزایش بازده عصاره‌گیری.
• تولید بیواتانول از زیست‌توده (Biomass).
• افزودنی در شوینده‌ها برای حفظ کیفیت رنگ و بافت لباس.

نکات ایمنی

• آلرژی: استنشاق غبار آنزیم ممکن است باعث حساسیت تنفسی شود.
• شرایط بهینه: فعالیت آنزیم وابسته به pH و دما است (معمولاً pH 5 و دمای ۵۰ درجه).
• نگهداری: در یخچال (۲-۸ درجه) و جای خشک.