جیبرلیک اسید (GA3) – GIBBERELLIC ACID (GA3)

جیبرلیک اسید (GA3) پرمصرف‌ترین و شناخته‌شده‌ترین فرم از خانواده هورمون‌های جیبرلین است. این ماده پودری سفید و کریستالی است که نقش اصلی آن در فیزیولوژی گیاهی، **تحریک رشد طولی سلول‌ها** (Cell Elongation) و شکستن خواب (Dormancy) بذر و جوانه است. در کشت بافت گیاهی، GA3 برای طویل کردن ساقه‌های کوتاه و فشرده (Rosette) که در اثر غلظت بالای سیتوکینین ایجاد شده‌اند، استفاده می‌شود. همچنین برای جوانه‌زنی بذرهای سخت‌رشد و القای گلدهی در برخی گونه‌ها کاربرد دارد. در کشاورزی، محلول‌پاشی آن روی درختان انگور باعث درشت شدن حبه‌ها و تنک شدن خوشه‌ها می‌شود.

نکته مهم در استفاده از GA3، حساسیت حرارتی آن است; این هورمون نباید اتوکلاو شود (حدود ۹۰٪ فعالیت خود را از دست می‌دهد)، بلکه باید پس از اتوکلاو کردن محیط کشت، به صورت محلول فیلتر شده (Filter-sterilized) اضافه شود. همچنین مصرف بیش از حد آن باعث رشد علفی، نازک شدن ساقه و زردی برگ‌ها می‌شود.

کاربردها و مصارف

• شکستن خواب بذر و تحریک جوانه‌زنی یکنواخت.
• طویل کردن ساقه‌های گیاهچه‌های کشت بافتی (Elongation Phase).
• افزایش سایز میوه در انگور و مرکبات.
• القای گلدهی در گیاهان روزبلند.

نکات ایمنی

• حلالیت: در آب کم‌محلول است؛ ابتدا باید در مقدار کمی اتانول یا NaOH حل شود.
• پایداری: به حرارت حساس است (فیلتر شود).
• نگهداری: در جای خشک و خنک.