آهن EDTA (سدیم فریک EDTA) – EDTA FERRIC MONOSODIUM, EXTRA PURE

سدیم فریک EDTA (Sodium Ferric EDTA) یا اتیلن‌دی‌آمین‌تترااستات آهن-سدیم، فرم آماده و شلاته شده آهن است که یکی از حیاتی‌ترین اجزای محیط‌های کشت بافت گیاهی محسوب می‌شود. در فیزیولوژی گیاهی، آهن عنصری ضروری برای سنتز کلروفیل (سبزینه) و فعالیت آنزیم‌های تنفسی و فتوسنتزی است. چالش اصلی در محیط‌های کشت آزمایشگاهی (In Vitro)، ناپایداری شیمیایی آهن است؛ اگر از نمک‌های ساده مانند سولفات آهن استفاده شود، یون آهن (+2 یا +3) در pH معمول محیط کشت (۵.۸) به سرعت با یون‌های فسفات، کلسیم و هیدروکسیل واکنش داده و رسوبات نامحلول و غیرقابل جذب تشکیل می‌دهد. این پدیده باعث بروز کمبود آهن (کلروز و زردی برگ‌های جوان) در گیاهچه می‌شود، حتی اگر آهن در محیط وجود داشته باشد.

استفاده از آهن به فرم **شلاته (Chelated)** با EDTA، این مشکل را حل می‌کند. لیگاند EDTA با احاطه کردن یون آهن، مانع از واکنش آن با سایر یون‌ها می‌شود و آن را به صورت محلول نگه می‌دارد، در حالی که ریشه گیاه همچنان می‌تواند آهن را از این کمپلکس استخراج و جذب کند. سدیم فریک EDTA پایداری خوبی در محدوده pH اسیدی تا خنثی (تا حدود pH 6.5) دارد و منبع استاندارد آهن در محیط کشت MS و Linsmaier & Skoog است. استفاده از این فرم آماده (Pre-chelated) نسبت به تهیه دستی (مخلوط کردن EDTA و سولفات آهن)، راحت‌تر است و از خطاهای استوکیومتری جلوگیری می‌کند.

کاربردها و مصارف

• تأمین آهن قابل جذب و محلول در محیط کشت بافت (پیشگیری از کلروز).
• منبع آهن استاندارد در سیستم‌های هیدروپونیک و محلول‌های غذایی هوگلند.
• پایدارسازی آهن در برابر اکسیداسیون نوری و رسوب شیمیایی.
• مکمل آهن در محیط‌های کشت میکروبی.

نکات ایمنی

• حساسیت نوری: محلول‌های شلات آهن به نور حساس هستند (Photodegradation) و باید در بطری‌های تیره یا پوشیده با فویل نگهداری شوند.
• پایداری pH: در محیط‌های قلیایی (pH > 6.5) ناپایدار می‌شود و آهن رسوب می‌کند (در این موارد Fe-EDDHA توصیه می‌شود).
• نگهداری: در جای خشک.