آنتی‌پیریمیدین (فنازون) – ANTIPYRINE, (Phenazone)

آنتی‌پیریمیدین (Antipyrine) که با نام دارویی “فنازون” (Phenazone) نیز شناخته می‌شود، یک ترکیب آلی از دسته پیرازولون‌ها است. این ماده به صورت کریستال‌های سفید یا پودر بی‌رنگ با طعم کمی تلخ عرضه می‌شود. فنازون اولین داروی سنتتیک ضد تب (Antipyretic) و ضد درد بود که در اواخر قرن نوزدهم ساخته شد. اگرچه امروزه به دلیل عوارض جانبی با داروهای ایمن‌تر (مانند ایبوپروفن) جایگزین شده است، اما همچنان در قطره‌های گوشی (مانند Auralgan) برای تسکین درد گوش میانی کاربرد دارد. در پزشکی مدرن، از فنازون به عنوان یک “مارکر” (Marker) برای ارزیابی فعالیت آنزیم‌های کبدی و متابولیسم داروها استفاده می‌شود، زیرا توزیع یکنواختی در آب بدن دارد و متابولیسم آن صرفاً کبدی است.

کاربرد در شیمی

در شیمی تجزیه، آنتی‌پیریمیدین برای اندازه‌گیری نیتریت‌ها و اسید نیتریک استفاده می‌شود. همچنین ماده اولیه برای سنتز رنگ‌های پیرازولونی و معرف‌های رنگ‌سنجی (مانند 4-آمینوآنتی‌پیریمیدین) است.

کاربردها و مصارف

• تست عملکرد کبد و متابولیسم دارویی (Antipyrine Clearance Test).
• ماده موثره در قطره‌های تسکین درد گوش (Otitis media).
• سنتز رنگ‌ها و معرف‌های شیمیایی.
• تحقیقات فارماکولوژی.

نکات ایمنی

• سمیت: مصرف دوز بالا سمی است.
• حساسیت: ممکن است واکنش آلرژیک ایجاد کند.
• نگهداری: در جای خشک و خنک.