آبسیزیک اسید (هورمون ABA) – ABSCISIC ACID (ABA, DORMIVE)

آبسیزیک اسید (ABA) یکی از پنج گروه اصلی هورمون‌های گیاهی است که به “هورمون تنش” معروف می‌باشد. این ماده پودری سفید و حساس به نور است. در کشت بافت گیاهی، ABA نقش‌های فیزیولوژیکی منحصر به فردی دارد که با اکسین‌ها و سیتوکینین‌ها متفاوت است: ۱. **بلوغ جنین:** برای تکامل و بلوغ طبیعی جنین‌های سوماتیک (Somatic Embryos) ضروری است و از جوانه زنی زودرس (Precocious germination) جلوگیری می‌کند. ۲. **تحمل تنش:** با بستن روزنه‌ها و فعال‌سازی ژن‌های پروتئین‌های شوک حرارتی، مقاومت گیاهچه را به خشکی، شوری و سرما افزایش می‌دهد (Hardening). ۳. **خفتگی:** در القای خواب در پیازها و غده‌های درون‌شیشه‌ای (مانند مینی‌تیوبر سیب‌زمینی) موثر است.

کاربردها و مصارف

• القای بلوغ و جلوگیری از ناهنجاری در جنین‌های سوماتیک.
• افزایش مقاومت گیاهچه‌ها به تنش‌های محیطی قبل از انتقال به خاک (Acclimatization).
• القای تشکیل غده و پیاز در شرایط آزمایشگاهی.
• مهار رشد سریع و نگهداری ژرم‌پلاسم (Slow growth storage).

نکات ایمنی

• ایزومر: فرم سیس-ترانس ((+)-cis,trans-ABA) فرم فعال بیولوژیکی است.
• حساسیت نوری: در برابر نور UV به سرعت تجزیه می‌شود (محلول و محیط کشت در تاریکی باشد).
• حلالیت: در اتانول یا NaOH حل می‌شود (در آب کم‌محلول).
• نگهداری: در فریزر (منفی ۲۰ درجه) و تاریکی مطلق.